Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Dostałeś od ubezpieczyciela 37 tysięcy złotych odszkodowania za uszkodzony samochód, ale warsztaty mówią, że naprawa kosztuje znacznie więcej? To częsty scenariusz. Niedawny wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce pokazuje, że warto walczyć – sąd zasądził dodatkowe 49 310 zł na rzecz poszkodowanego kierowcy. W naszej praktyce widzimy, że ubezpieczyciele systematycznie zaniżają odszkodowania, stosując różne techniki manipulacji kosztorysami.
Spis treści
- Jak rozpoznać zaniżone odszkodowanie?
- Przykład z poznańskiego sądu – 37 tysięcy vs 86 tysięcy
- Typowe techniki zaniżania przez ubezpieczycieli
- Kiedy warto iść do sądu?
- Praktyczne kroki po otrzymaniu zaniżonego odszkodowania
- FAQ
Jak rozpoznać zaniżone odszkodowanie?
Wyobraźmy sobie kierowcę z Lubonia, którego samochód Volvo ucierpiał w kolizji. Ubezpieczyciel wypłacił 37 248 zł, twierdząc, że to wystarczy na naprawę. Kierowca poszedł do warsztatu – okazało się, że przywrócenie auta do stanu sprzed szkody wymaga wydania ponad 86 tysięcy złotych. Różnica? Ponad 49 tysięcy złotych.
To nie był odosobniony przypadek. Zgodnie z art. 361 § 1 KC, odszkodowanie powinno pokryć wszystkie normalne następstwa szkody, a według art. 363 KC obowiązuje zasada pełnej kompensaty. Ubezpieczyciele jednak regularnie stosują techniki, które pozwalają im wypłacić znacznie mniej, niż wynoszą rzeczywiste koszty naprawy.
Przykład z poznańskiego sądu – 37 tysięcy vs 86 tysięcy
W sprawie rozpoznanej przez Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce (wyrok z 23 stycznia 2024 r.) kierowca Volvo V60 otrzymał od ubezpieczyciela 37 248,96 zł. Sąd, po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego sądowego, ustalił, że:
- Rzeczywiste koszty naprawy z częściami oryginalnymi (typ O): 86 559,43 zł brutto
- Koszty naprawy z częściami typu Q (z tej samej linii produkcyjnej): 86 277,05 zł brutto
- Wypłacone przez ubezpieczyciela: 37 248,96 zł
Różnica: 49 310,47 zł – taką kwotę sąd zasądził dodatkowo na rzecz poszkodowanego, wraz z odsetkami za opóźnienie od 8 czerwca 2022 r.
Co ciekawe, kierowca zdążył już naprawić auto przed procesem, ale – jak wyjaśnił sąd – nie przywrócił go do stanu sprzed szkody, tylko do stanu pozwalającego na dopuszczenie do ruchu. I tutaj pojawia się kluczowa zasada potwierdzona przez Sąd Najwyższy.
Przełomowa uchwała SN z 24 września 2025 r. (III CZP 32/24)
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór, który trwał latami między poszkodowanymi kierowcami a ubezpieczycielami:
Teza 1 uchwały:
„Ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia OC jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd.”
Co to oznacza w praktyce? Nie musisz naprawiać auta, aby dostać pełne odszkodowanie. A jeśli naprawiłeś – wysokość odszkodowania i tak jest obliczana według kosztorysu, a nie według faktury z warsztatu.
To potwierdza linię orzeczniczą z wcześniejszych wyroków SN . Poszkodowany nie ma obowiązku:
- Naprawiać pojazdu w ogóle
- Naprawiać go w określonym warsztacie
- Udowadniać, że naprawa kosztowała dokładnie tyle, ile wynika z kosztorysu
Odszkodowanie odpowiada niezbędnym i ekonomicznie uzasadnionym kosztom naprawy, ustalanym metodą kosztorysową.
Typowe techniki zaniżania przez ubezpieczycieli
Na podstawie analizy wyroku poznańskiego sądu i praktyki ubezpieczycieli, oto 7 najczęstszych sposobów zaniżania odszkodowań:
1. Pomijanie uszkodzonych elementów W sprawie poznańskiej ubezpieczyciel „zapomniał” o: hakach przytrzymujących, mocowaniach kratki wlotu powietrza, zawiasach lewym i prawym, dyszy spryskiwacza, nadkolu prawym, drzwiach przednich prawych. Biegły sądowy wszystkie te elementy uwzględnił.
2. Zaniżone stawki roboczogodziny Ubezpieczyciel przyjął stawkę 50,50 zł netto za roboczogodzinę. Biegły stwierdził, że na terenie Poznania średnie stawki w nieautoryzowanych warsztatach wynosiły 80-100 zł netto. Sąd uznał stawkę ubezpieczyciela za „nieadekwatną do stawek na terenie aglomeracji poznańskiej w 2022 r.”
3. Części zamienne typu „P” zamiast oryginalnych Ubezpieczyciel zakładał użycie najtańszych alternatywnych części zamiennych (typ P), mimo że pojazd był serwisowany w ASO i miał wyłącznie oryginalne części. Sąd stwierdził: skoro pojazd nie uczestniczył w kolizjach i miał części oryginalne, odszkodowanie musi je uwzględniać.
Uwaga: Uchwała SN z 24.09.2025 r. (III CZP 32/24) precyzuje ten problem w tezie 2:
„Wysokość odszkodowania może uwzględniać rabaty na części zamienne tylko wtedy, gdy skorzystaniu z nich nie sprzeciwia się uzasadniony interes poszkodowanego.”
4. Narzucanie „rabatów” z sieci warsztatów ubezpieczyciela Pozwany twierdził, że oferuje naprawę w swoich warsztatach z rabatami. Sąd odrzucił ten argument: „poszkodowany sam decyduje, gdzie naprawia auto. Wybór zakładu naprawczego zależny jest od wyłącznej decyzji poszkodowanego.”
5. Próba wypłaty odszkodowania netto zamiast brutto Ubezpieczyciel próbował obniżyć kwotę, twierdząc, że skoro kierowca prowadzi działalność gospodarczą, należy mu się odszkodowanie netto (bez VAT). Sąd sprawdził dokumenty i ustalił, że pojazd nie był rozliczany w firmie – odszkodowanie brutto.
Uwaga: Uchwała SN z 24.09.2025 r. (III CZP 32/24) rozstrzyga to definitywnie w tezie 3:
„Odszkodowanie nie obejmuje kwoty podatku VAT, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, a zapłacona przez niego cena nie została powiększona o ten podatek.”
Innymi słowy: jeśli naprawiłeś auto „na czarno” (bez faktury VAT), ubezpieczyciel wypłaci kwotę netto. Jeśli naprawiłeś legalnie z fakturą VAT – należy Ci się kwota brutto.
6. Niedoszacowanie czasu naprawy Ubezpieczyciele często przyjmują normy czasowe producenta, które zakładają idealny przebieg naprawy. W praktyce blacharze potrzebują więcej czasu.
7. Twierdzenie, że „naprawa zgodnie z naszym kosztorysem przywróci auto do stanu sprzed szkody” Sąd w Poznaniu ustalił, że naprawa według kosztorysu ubezpieczyciela „nie pozwoliłaby na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody.”
Kiedy warto iść do sądu?
Próg ekonomiczny: Jeśli różnica między kosztorysem niezależnego rzeczoznawcy a wypłaconym odszkodowaniem przekracza 10-15 tysięcy złotych, sprawa sądowa jest opłacalna. W sprawie poznańskiej kierowca wygrał 49 310 zł plus odsetki, a sąd obciążył ubezpieczyciela 90% kosztów procesu.
Kiedy masz mocną pozycję:
- Pojazd był serwisowany w ASO (masz faktury)
- Pojazd nie uczestniczył wcześniej w kolizjach (brak śladów napraw)
- Zrobiłeś dokumentację fotograficzną zaraz po szkodzie
- Masz niezależną opinię rzeczoznawcy
- Ubezpieczyciel wyraźnie zaniżył kosztorys (pominął uszkodzenia, zastosował części typu P)
Kiedy lepiej negocjować:
- Różnica jest mniejsza niż 10 tysięcy złotych
- Pojazd był wcześniej uszkadzany
- Brak dokumentacji serwisowej w ASO
- Ubezpieczyciel oferuje rozsądną podwyżkę (np. z 40 do 55 tysięcy)
Praktyczne kroki po otrzymaniu zaniżonego odszkodowania
Krok 1: Nie podpisuj ugody od razu Masz czas na analizę. Nie daj się przekonać, że „to ostateczna oferta”.
Krok 2: Zlecić niezależną opinię rzeczoznawcy Koszt: 500-1500 zł. W razie wygranej sąd obciąży tym kosztem ubezpieczyciela.
Krok 3: Porównaj kosztorysy Sprawdź:
- Czy wszystkie uszkodzone elementy zostały uwzględnione
- Jakie części przyjęto (O, Q czy P)
- Jaka stawka roboczogodziny (porównaj z lokalnymi warsztatami)
- Czy odszkodowanie brutto czy netto
Krok 4: Wyślij reklamację do ubezpieczyciela Wzmiankuj art. 361 § 1 KC i art. 363 KC (zasada pełnej kompensaty). Dołącz opinię rzeczoznawcy. Daj termin 14 dni na odpowiedź.
Krok 5: Rozważ mediację Niektórzy ubezpieczyciele w mediacji podwyższają odszkodowanie, by uniknąć procesu.
Krok 6: Pozew do sądu Jeśli ubezpieczyciel nie reaguje lub oferuje za mało – składaj pozew. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczyciel ma 30 dni na wypłatę. Po tym terminie naliczają się odsetki za opóźnienie.
FAQ
1. Czy muszę naprawić auto, żeby dostać odszkodowanie? Nie. Zgodnie z uchwałą SN z 24.09.2025 r. (III CZP 32/24) odszkodowanie ustala się metodą kosztorysową, niezależnie od tego, czy naprawiłeś pojazd. Możesz auto sprzedać, naprawić częściowo lub w ogóle nie naprawiać.
2. Co jeśli naprawiłem auto taniej niż wynika z kosztorysu? Odszkodowanie i tak należy Ci się w wysokości kosztorysu. Sąd Najwyższy potwierdził, że „naprawa dokonana przed uzyskaniem świadczenia, jej koszt i faktyczny zakres nie ma wpływu na sposób ustalania wysokości odszkodowania.”
3. Ile czasu mam na dochodzenie odszkodowania? Roszczenia odszkodowawcze z tytułu kolizji przedawniają się po 3 latach (art. 442¹ KC). Liczy się od dnia, w którym dowiedziałeś się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
4. Czy mogę wybrać dowolny warsztat? Tak. Sąd w Poznaniu stwierdził: „Wybór zakładu naprawczego, w którym naprawa zostanie dokonana, zależny jest od wyłącznej decyzji poszkodowanego.” Ubezpieczyciel nie może narzucać warsztatu przez stosowanie rabatów, chyba że skorzystanie z nich nie sprzeciwia się Twojemu uzasadnionemu interesowi (uchwała SN III CZP 32/24).
5. Co z VAT – brutto czy netto? Jeśli naprawiłeś auto z fakturą VAT, należy Ci się kwota brutto. Jeśli zapłaciłeś „na czarno” (bez VAT), ubezpieczyciel wypłaci netto (uchwała SN z 24.09.2025 r., III CZP 32/24, teza 3). W sprawie poznańskiej kierowca używał auta prywatnie, więc sąd zasądził odszkodowanie brutto.
Najważniejsze wnioski
- Ubezpieczyciele regularnie zaniżają odszkodowania – średnio o 30-50%
- Warto zlecić niezależną opinię rzeczoznawcy (koszt 500-1500 zł)
- Sąd może zasądzić znacznie więcej niż ubezpieczyciel (w sprawie poznańskiej: +49 310 zł)
- Nie musisz naprawiać auta, żeby dostać pełne odszkodowanie (uchwała SN z 24.09.2025 r.)
- Masz prawo wyboru warsztatu – ubezpieczyciel nie może narzucać rabatów wbrew Twojemu interesowi
- Proces sądowy trwa 6-12 miesięcy, ale koszty pokrywa ubezpieczyciel (jeśli wygrasz)
Zakończenie
Disclaimer: Niniejszy artykuł stanowi ogólną informację prawną i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej w konkretnej sprawie. Każda kolizja jest inna i wymaga analizy konkretnych okoliczności oraz dowodów. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za działania podjęte na podstawie informacji zawartych w artykule. W celu uzyskania porady prawnej dostosowanej do Państwa sytuacji, zapraszamy do kontaktu.
Podsumowanie kancelarii: Niniejszy artykuł powstał w oparciu o doświadczenie zespołu adwokatów specjalizujących się w prawie odszkodowawczym. Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot od lat wspierają kierowców z całej Polski w sprawach z ubezpieczycielami, tłumacząc zawiłości prawa z pasją i zaangażowaniem.
Zapraszamy do Kancelarii Adwokackiej: Adwokat Marta Krzyżanowicz, Adwokat Michalina Koligot ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań Tel.: +48 531 335 713 E-mail: kontakt@adwokatdlakierowcy.pl www: www.adwokatdlakierowcy.pl
Źródła:
- Wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce z 23 stycznia 2024 r.
- Uchwała Sądu Najwyższego z 24 września 2025 r., sygn. III CZP 32/24
- Kodeks cywilny, art. 361, 363, 415, 436 § 2, 442¹
