Wypadek drogowy - obrona karna

Strona główna

Wypadek drogowy - obrona karna

Regulacje prawne

Kodeks karny nie definiuje wprost pojęcia wypadku drogowego. Niemniej jednak definicję tą możemy wyciągnąć z art. 177 KK. Według tego przepisu wypadkiem drogowym jest każdorazowe, nawet nieumyślne, naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym jeśli prowadzi ono do wywołania u innej osoby obrażeń ciała trwających dłużej niż 7 dni. Spowodowanie takiego wypadku stanowi przestępstwo za które grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Inaczej jest w przypadku spowodowania podczas wypadku śmierci lub ciężkich obrażeń u innej osoby – tutaj kara może wahać się od 6 miesięcy pozbawienia wolności do nawet 8 lat.

Warto pamiętać, że jeśli pokrzywdzonym w wypadku jest wyłącznie osoba najbliższa dla kierowcy, ściganie sprawcy odbywa się tylko na wniosek takiej osoby. Jeśli więc kierowca spowoduje wypadek, w którym ucierpi jego osoba najbliższa – nie będzie karany, o ile osoba ta nie złoży wniosku o jego ściganie i ukaranie.

Zgodnie z art. 178 KK kara za spowodowanie wypadku jest znacznie surowsza, jeśli kierowca był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, albo zbiegł z miejsca zdarzenia.

Na miejscu wypadku

Wypadek jest zawsze stresującym wydarzeniem – zarówno dla kierowcy jak i jego pozostałych uczestników. W związku z czym najważniejsze jest zachować spokój i myśleć rozsądnie. Przede wszystkim – NIE UCIEKAJ Z MIEJSCA ZDARZENIA.

Po opuszczeniu pojazdu sprawdź jest stan pasażerów i pozostałych uczestników wypadku. Upewnij się czy ktoś wezwał pomoc medyczną – jeśli nie, od razu zadzwoń po karetkę. Pamiętaj, że nieudzielenie pomocy również stanowi przestępstwo. Jeśli jednak nie masz wiedzy medycznej i nie czujesz się na siłach – wystarczy sam telefon na pogotowie. Warto wiedzieć, że twoje zachowanie po wypadku będzie również oceniane przez sąd i może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie.

Koniecznie zabezpiecz miejsce zdarzenia i oznacz je w sposób widoczny dla innych kierowców – najlepiej przy pomocy trójkąta ostrzegawczego.

Dopilnuj, aby nikt nie przestawiał pojazdów ani ich elementów do czasu przyjazdu policji. Na tej podstawie policja będzie bowiem odtwarzać przebieg zdarzenia.

Jeśli uważasz, że jakiś istotny czynnik mógł mieć wpływ na spowodowanie przez Ciebie wypadku, najlepiej uwiecznij go zdjęciem (np. warunki pogodowe, roboty drogowe itd.). Możesz też poprosić o kontakt potencjalnych świadków, którzy widzieli moment wypadku. Zapytaj o imię i nazwisko, a także o numer telefonu lub adres korespondencyjny. Ich zeznania mogą okazać się przydatne w toku sprawy karnej.

Na miejscu powstrzymaj się od podpisywania jakichkolwiek dokumentów, oświadczeń czy też składania zeznań. Bardzo trudno jest wycofać się ze złożonych deklaracji, a ponadto staną się one częścią materiału dowodowego – który następnie będzie oceniał sąd.

Po wypadku

Po zdarzeniu skontaktuj się z osobą pokrzywdzoną lub jej rodziną i zapytaj o jej stan zdrowia. Twoja postawa po zdarzeniu jest również istotna z punktu widzenia oceny sądu. Ponadto pokrzywdzony, który zgłosi się do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy może mieć realny wpływ na przebieg toczącego się postępowania, np. zażądać nawiązki, obowiązku naprawienia szkody czy też sprzeciwić się dobrowolnemu poddaniu się karze. Pokrzywdzony może tutaj sugerować się twoją postawą.

W przypadku gdy zostaną Ci przedstawione zarzuty popełnienia przestępstwa wypadku drogowego możesz domagać się przesłuchania w obecności adwokata. Zaangażowanie obrońcy nie jest konieczne, niemniej jednak zatrudnienie profesjonalnego obrońcy może pomóc w osiągnięciu pomyślnego rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego, pamiętaj aby dokładnie przemyśleć składane wyjaśnienia. Przysługuje Ci też prawo do odmowy składania wyjaśnień. Warto zaznaczyć przy tym, iż złożenie wyjaśnień często jest postrzegane przez sąd pozytywnie – jako przejaw współpracy z organami ścigania.

Podczas przesłuchania możesz otrzymać od organu propozycję dobrowolnego poddania się karze. Nie akceptuj tej propozycji bez konsultacji ze specjalistą. Może bowiem okazać się, że obrońca jest w stanie wypracować dla Ciebie jeszcze korzystniejsze rozstrzygnięcie. Odmowa zaakceptowania propozycji organów ścigana nie będzie wiązała się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami. Nie wyklucza to również skorzystania ze tej możliwości na późniejszym etapie postępowania.

Obrona karna w sprawie o spowodowanie wypadku drogowego

Samodzielne prowadzenie obrony karnej wymaga znacznej znajomości przepisów prawnych, w związku z czym w przypadku spowodowania wypadku drogowego zalecamy skorzystanie z pomocy profesjonalnego obrońcy. Obrońca będzie reprezentował cię na każdym etapie postępowania, kontaktując się w twoim imieniu z prokuraturą oraz sądami, a także pomoże osiągnąć możliwie jak najkorzystniejsze rozstrzygnięcie. Zaangażowanie obrońcy zwiększa szanse na niski wymiar kary, a nawet na warunkowe umorzenie postępowania.

W toku postępowania przygotowawczego obrońca uzyska dostęp do akt Twojej sprawy, będzie uczestniczył w czynnościach z udziałem Twoim i świadków, gdzie dopilnuje właściwego protokołowania zeznań, a także zada istotne pytania. W postępowaniu przed Sądem obrońca złoży wszelkie istotne wnioski dowodowe, przepyta biegłych oraz świadków, a także wygłosi mowę końcową. W przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia obrońca może też sporządzić apelację i reprezentować Cię w postępowaniu przed sądem wyższej instancji.

Obrońca działa w sprawie niezależnie od oskarżonego – w związku z tym Ty również będziesz mógł zwracać się do sądu, zadawać pytania świadkom czy też wygłosić swoje stanowisko w sprawie. Możesz również sporządzać swoje środki odwoławcze, takie jak zażalenie czy apelacja. Istotna jest przy tym jednak współpraca z obrońcą – czasem bowiem rozwiązania które mogą wydawać się korzystne, wcale takimi nie są. Nie warto więc podejmować żadnych działań bez wcześniejszej rozmowy z obrońcą.

Rekonstrukcja wypadku drogowego

Istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy ma odtworzenie przebiegu wypadku. Proces ten pozwala na stwierdzenie, czy po stronie kierowcy leży wina za spowodowanie wypadku, a także czy jakieś inne czynniki przyczyniły się do zdarzenia. Określenie winy oraz stopnia zawinienia ma znacznie dla przypisania danej osobie popełnienia przestępstwa a następnie wymierzenia kary.

Przebieg zdarzenia organy ścigania odtwarzają przy pomocy zebranego materiału dowodowego – w szczególności śladów na jezdni oraz pojazdach, a także dokumentacji fotograficznej, zeznań uczestników oraz świadków. W przypadku wątpliwości co do przebiegu zdarzenia organ może powołać biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych. Biegły dysponując wiedzą specjalną oceni materiał dowodowy, a następnie opisze przebieg zdarzenia i stwierdzi co było przyczyną wypadku.

Wniosek o dowód z opinii biegłego może złożyć także podejrzany lub jego obrońca. Jest to przydatne w sytuacji, gdy organy ścigania przyjmują inną wersję zdarzeń niż przedstawia sam podejrzany. Opinia biegłego jako specjalisty z danej dziedziny będzie miała dla sądu kluczowe znaczenie.

Ucieczka z miejsca zdarzenia

Zgodnie z art. 178 KK sądy zaostrzają karę wobec sprawcy wypadku drogowego jeśli zbiegł on z miejsca zdarzenia. Zastosowanie tego przepisu jest obowiązkiem sądu – sąd zaostrzy więc karę w każdym z takich przypadków. Na pytanie jak bardzo może zostać zaostrzona kara odpowiada treść przepisu art. 178 KK. Według tego artykułu w przypadku ucieczki z miejsca zdarzenia minimalna kara możliwa do wymierzenia zwiększa się o połowę – tj. z 1 miesiąca do 1,5 miesiąca pozbawienia wolności. Ponadto, wobec sprawy wypadku śmiertelnego (lub powodującego ciężki uszczerbek na zdrowiu) sąd orzeka wobec sprawcy karę w wysokości nie niższej niż 2 lata, do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę. Maksymalna możliwa do orzeczenia kara zwiększa się zatem z 3 lat do 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Niezatrzymanie się do kontroli

Zatrzymanie pojazdu na znak funkcjonariusza i poddanie się kontroli jest obowiązkiem każdego kierowcy. Zgodnie z art. 178b, kierowca popełnia przestępstwo jeśli pomimo wydania polecenia zatrzymania pojazdu kontynuuje jazdę. Niemniej jednak, aby doszło do popełnienia przestępstwa opisanego w tym artykule konieczne jest wydanie takiego polecenia przez osobę uprawnioną, poruszającą się pojazdem przy użyciu sygnałów świetlnych oraz dźwiękowych. W przeciwnym razie nie może być mowy o popełnieniu przestępstwa z art. 178b. Jeśli więc zatrzymujący nas policjant nie porusza się żadnym pojazdem (np. zatrzymuje nas stojąc na uboczu jezdni), bądź też nie wydaje jednocześnie sygnałów dźwiękowych i świetlnych – niezatrzymanie się na jego polecenie nie stanowi opisanego przestępstwa. Kierowca może jednak w dalszym ciągu narazić się na zarzut popełnienia wykroczenia z art. 92 kodeksu wykroczeń. Wykroczenie to popełnia bowiem każdy kto nie stosuje się do polecenia osoby uprawnionej do kierowania ruchem lub do kontroli ruchu drogowego.

Za popełnienie przestępstwa z art. 178b kodeksu karnego grozi kara od 3 miesięcy do nawet 5 lat pozbawienia wolności. Popełnienie wykroczenia z art. 92 kodeksu wykroczeń wiąże się z karą grzywny lub nagany.

Zażalenie na zatrzymanie prawa jazdy

W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa wypadku drogowego policjant może zatrzymać nasze prawo jazdy do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Uprawnia go do tego art. 135 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym policjant może zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w razie uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów. Do tego rodzaju przestępstw należy właśnie omawiane przestępstwo spowodowania wypadku drogowego. Choć ustawa nie przewiduje obowiązku zatrzymania prawa jazdy w takiej sytuacji – regułą jest, że prawa jazdy są przez policjantów zatrzymywane. Następnie policjant przekazuje prawo jazdy do prokuratora prowadzącego sprawę, który wydaje postanowienie o jego zatrzymaniu. Postanowienie jest doręczane kierowcy i można je zaskarżyć w ciągu 7 dni od jego otrzymania. Zażalenie wnosi się do sądu właściwego do prowadzenia sprawy. W zażaleniu powinniśmy wskazać naruszenia jakich dopuścił się organ i przyczyny dla których prawo jazdy nie powinno zostać zatrzymane. Warto wskazać również na okoliczności dotyczące życia prywatnego i zawodowego, z punktu widzenia których posiadanie prawa jest konieczne. Zażalenie powinno także zawierać wniosek o uchylenie postanowienia prokuratora i zwrot dokumentu prawa jazdy.

Sąd po rozpatrzeniu naszego zażalenia może uchylić postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy lub utrzymać je w mocy. Jeśli jednak zażalenie okaże się nieskuteczne, warto pamiętać, że ewentualny zakaz pojazdów orzeczony w wyroku liczy się od dnia fizycznego zatrzymania dokumentu prawa jazdy. W związku z tym warto dopilnować, aby w ewentualnym wyroku sąd zaliczył nam cały ten okres na poczet orzeczonego zakazu.

Spowodowanie wypadku pod wpływem alkoholu

Jeśli kierowca powoduje wypadek będąc pod wpływem alkoholu, w przypadku skazania sąd automatycznie zaostrza karę podobnie jak w przypadku ucieczki z miejsca zdarzenia. W związku z tym przewidywana możliwa do wymierzenia kara jest znacznie wyższa. Wymiar takiej kary określa art. 178 kodeksu karnego. Dla sprawcy będącego pod wpływem alkoholu minimalna kara możliwa do wymierzenia zwiększa się o połowę – tj. z 1 miesiąca do 1,5 miesiąca pozbawienia wolności. Ponadto, wobec sprawy wypadku śmiertelnego (lub powodującego ciężki uszczerbek na zdrowiu) sąd orzeka wobec sprawcy karę w wysokości nie niższej niż 2 lata, do górnej granicy tego zagrożenia zwiększonego o połowę. Maksymalna możliwa do orzeczenia kara zwiększa się zatem z 3 lat do 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.