Odszkodowanie z OC sprawcy – co Ci przysługuje i jak tego dochodzić

Większość poszkodowanych w wypadkach drogowych nie otrzymuje od ubezpieczyciela pełnego odszkodowania. Nie dlatego, że przepisy na to nie pozwalają – ale dlatego, że ubezpieczyciele konsekwentnie zaniżają wypłaty, licząc na to, że poszkodowany nie zna swoich praw albo nie będzie chciał walczyć o wyższą kwotę. Z praktyki kancelarii wynika, że różnica między pierwszą propozycją ubezpieczyciela a kwotą rzeczywiście należną potrafi wynosić kilkadziesiąt tysięcy złotych.

Spis treści

Czym jest OC sprawcy i czym różni się od innych ubezpieczeń
Co Ci przysługuje za uszkodzony pojazd
Świadczenia przysługujące osobom poszkodowanym na zdrowiu
Jak ubezpieczyciele zaniżają odszkodowania – na co uważać
Przykład z praktyki kancelarii
Terminy przedawnienia – nie zwlekaj
Kiedy warto skonsultować się z adwokatem

Czym jest OC sprawcy i czym różni się od innych ubezpieczeń

Obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych reguluje ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. To ważna różnica w stosunku do dobrowolnych ubezpieczeń, takich jak AC czy NNW – przy OC ubezpieczyciel nie może samodzielnie wprowadzać wyłączeń odpowiedzialności ani ograniczeń, których nie przewiduje ustawa. Zakres ochrony wyznacza prawo, nie Ogólne Warunki Ubezpieczenia.

W praktyce oznacza to, że jeśli zostałeś poszkodowany w wypadku z winy innego kierowcy, możesz dochodzić odszkodowania bezpośrednio od jego ubezpieczyciela – i to w pełnej wysokości rzeczywiście poniesionej szkody.

Co Ci przysługuje za uszkodzony pojazd

Podstawowym roszczeniem jest zwrot kosztów naprawy pojazdu do stanu sprzed wypadku. Ubezpieczyciel powinien pokryć pełne koszty przywrócenia pojazdu do poprzedniego stanu technicznego i estetycznego – z użyciem oryginalnych części zamiennych, według stawek za roboczogodzinę stosowanych w serwisach na lokalnym rynku. Jeśli koszt naprawy przekracza wartość pojazdu sprzed zdarzenia, ubezpieczyciel może zakwalifikować szkodę jako całkowitą i wypłacić różnicę między wartością pojazdu przed wypadkiem a wartością pozostałości.

Oprócz kosztów naprawy poszkodowanemu przysługuje również zwrot kosztów holowania pojazdu z miejsca wypadku, zwrot kosztów parkowania uszkodzonego pojazdu w czasie likwidacji szkody oraz odszkodowanie za utratę wartości handlowej pojazdu – czyli obniżenie jego rynkowej wartości wynikające z faktu uczestnictwa w kolizji, nawet po prawidłowo przeprowadzonej naprawie.

Jeśli pojazd był Ci potrzebny do codziennego funkcjonowania, przysługuje Ci również zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego na czas naprawy lub – przy szkodzie całkowitej – na czas niezbędny do zakupu nowego samochodu. Prawo to potwierdza utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwała z dnia 17 listopada 2011 r. (III CZP 5/11).

Świadczenia przysługujące osobom poszkodowanym na zdrowiu

Jeśli w wyniku wypadku doznałeś obrażeń ciała, katalog przysługujących świadczeń jest znacznie szerszy. Na podstawie art. 444 i 445 kodeksu cywilnego możesz dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, czyli rekompensaty za ból, cierpienie fizyczne i psychiczne, długotrwałe leczenie i jego uciążliwości, a także trwałe następstwa zdrowotne wpływające na Twoje życie zawodowe i osobiste. Wysokość zadośćuczynienia jest każdorazowo oceniana indywidualnie – nie istnieje żaden cennik krzywd, a kwoty przyznawane przez sądy wielkopolskie wahają się od kilku tysięcy złotych przy drobnych obrażeniach do kilkuset tysięcy złotych przy poważnych, trwałych uszczerbkach.

Niezależnie od zadośćuczynienia, poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie obejmujące zwrot wszelkich udokumentowanych kosztów leczenia i rehabilitacji – leków, wizyt lekarskich, zabiegów, sprzętu ortopedycznego, dojazdów na leczenie – oraz zwrot utraconych zarobków za okres niezdolności do pracy. Dotyczy to zarówno pracowników etatowych, jak i osób prowadzących działalność gospodarczą.

W przypadkach trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu można ponadto dochodzić renty – uzupełniającej, pokrywającej różnicę między zarobkami sprzed wypadku a aktualną zdolnością zarobkową, lub renty na zwiększone potrzeby, obejmującej stałe dodatkowe koszty leczenia, opieki czy specjalnej diety.

Jak ubezpieczyciele zaniżają odszkodowania – na co uważać

Z praktyki kancelarii wynika, że ubezpieczyciele stosują kilka powtarzających się metod zaniżania wypłat. W sprawach o uszkodzenie pojazdu są to przede wszystkim: obniżanie stawek za roboczogodzinę do poziomów nieodzwierciedlających realiów lokalnego rynku, stosowanie amortyzacji części zamiennych mimo że orzecznictwo Sądu Najwyższego jednoznacznie tego zakazuje, narzucanie użycia części nieoryginalnych lub używanych zamiast nowych oryginalnych, a także zaniżanie wartości pojazdu przy szkodach całkowitych.

W sprawach o szkody na osobie ubezpieczyciele bagatelizują urazy, które nie są widoczne na zewnątrz – szczególnie urazy kręgosłupa szyjnego, które mogą dawać długotrwałe dolegliwości. Pierwsza propozycja zadośćuczynienia bywa kilkakrotnie niższa od kwoty, którą można uzyskać na drodze sądowej.

Podstawowa zasada: nie podpisuj żadnego ugodowego zakończenia sprawy bez wcześniejszej konsultacji z prawnikiem. Przyjęcie odszkodowania z klauzulą „zrzeczenia się dalszych roszczeń” może trwale zamknąć drogę do dochodzenia wyższej kwoty.

Przykład z praktyki kancelarii

Klient z Lubonia uległ wypadkowi, gdy jego pojazd został uderzony przez inny samochód na skrzyżowaniu. Ubezpieczyciel sprawcy przyznał początkowo 11 500 zł odszkodowania za naprawę pojazdu, 4 000 zł zadośćuczynienia za skręcenie kręgosłupa szyjnego oraz zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego za 7 dni, mimo że naprawa trwała 21 dni.

Po analizie dokumentacji kancelaria wniosła pozew do Sądu Rejonowego w Poznaniu. Sąd zasądził dopłatę 18 300 zł do odszkodowania za naprawę pojazdu, zwiększenie zadośćuczynienia do łącznej kwoty 18 000 zł (czyli o 14 000 zł ponad kwotę już wypłaconą) oraz zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego za pełne 21 dni naprawy.

Terminy przedawnienia – nie zwlekaj

Roszczenia z tytułu szkód komunikacyjnych przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia – na podstawie art. 819 § 3 k.c. w zw. z art. 442¹ k.c. W przypadku szkód na osobie bieg przedawnienia nie może skończyć się wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i sprawcy. Jeśli zdarzenie nosi znamiona przestępstwa, termin przedawnienia wynosi 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa, niezależnie od tego, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie.

Upływ terminu przedawnienia nie oznacza automatycznej utraty roszczenia, ale daje ubezpieczycielowi skuteczny argument do odmowy wypłaty. Dlatego ze skonsultowaniem sprawy nie warto zwlekać.

Kiedy warto skonsultować się z adwokatem

Pomoc prawna ma największe znaczenie wtedy, gdy ubezpieczyciel zaniżył odszkodowanie za naprawę pojazdu lub zakwalifikował szkodę jako całkowitą w sposób, który budzi wątpliwości, gdy zaproponowane zadośćuczynienie za urazy wydaje się rażąco niskie, gdy spór dotyczy okresu najmu pojazdu zastępczego lub wysokości stawek, a także gdy sprawa dotyczy trwałego uszczerbku na zdrowiu, utraty zarobków lub renty.

Z doświadczenia kancelarii wynika, że już samo wezwanie do zapłaty podpisane przez adwokata skłania ubezpieczycieli do weryfikacji swojego stanowiska i przedstawienia korzystniejszej propozycji – bez konieczności wchodzenia na drogę sądową.

Skontaktuj się z kancelarią

Jeśli ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie, które wydaje Ci się zaniżone, albo nie wiesz, jakich świadczeń możesz się domagać – kancelaria przeprowadzi wstępną ocenę sprawy i wskaże możliwe kroki.

Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”

ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań

tel. +48 795 001 536

kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl

Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.