Czy można wypić „po przyjeździe do domu”? Dlaczego sąd tej linii obrony nie przyjął

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 maja 2024 r. (sygn. akt IV Ka 134/24) to pouczający przykład tego, jak klasyczna linia obrony w sprawach o jazdę po alkoholu – twierdzenie, że alkohol został spożyty już po zakończeniu jazdy – jest weryfikowana przez sąd i dlaczego rzadko kiedy skutkuje uniewinnieniem.

Spis treści

Co się wydarzyło – okoliczności sprawy
Linia obrony oskarżonego
Badanie retrospektywne alkoholu – jak działa i dlaczego obala tę linię obrony
Dlaczego sąd nie uwierzył oskarżonemu
Jakie kary orzekł sąd
Wnioski praktyczne dla kierowców
FAQ

Co się wydarzyło – okoliczności sprawy

W dniu 15 stycznia 2022 r. kierowca wrócił samochodem do domu w miejscowości pod Poznaniem. Sąsiedzi, którzy wcześniej tego samego dnia obserwowali jego zachowanie – policja interweniowała już rano, odnotowując u niego silną woń alkoholu – wezwali patrol po tym, jak widzieli, że ponownie wyjechał samochodem.

Gdy policja przyjechała, kierowca znajdował się już na swojej posesji. Badanie alkomatem wykazało stężenie alkoholu na poziomie około 1,95 promila. Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce skazał go za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości na podstawie art. 178a § 1 k.k. Oskarżony wniósł apelację, którą Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił wyrokiem z dnia 17 maja 2024 r.

Linia obrony oskarżonego

Oskarżony twierdził, że alkohol – jedno duże piwo – wypił dopiero po powrocie do domu, już po zakończeniu jazdy, zdenerwowany zachowaniem sąsiadów. Była to próba wykazania, że w chwili prowadzenia pojazdu był trzeźwy, a wysoki wynik badania alkomatem wynikał ze spożycia alkoholu już na posesji.

Jest to jedna z najczęściej pojawiających się linii obrony w sprawach o jazdę po alkoholu. Jej skuteczność jest jednak ograniczona przez możliwości współczesnej toksykologii sądowej.

Badanie retrospektywne alkoholu – jak działa i dlaczego obala tę linię obrony

Badanie retrospektywne alkoholu to analiza toksykologiczna pozwalająca ustalić, kiedy alkohol został spożyty i jaki był jego poziom w organizmie w konkretnym momencie – na przykład podczas prowadzenia pojazdu.

Biegły toksykolog analizuje wyniki kolejnych pomiarów alkomatem (ich dynamikę – czy stężenie rośnie, czy maleje), deklarowany czas i ilość spożytego alkoholu, wagę i wzrost badanego oraz fazę metabolizmu alkoholu, w której znajdował się kierowca w chwili badania.

Kluczowe znaczenie ma rozróżnienie fazy wchłaniania i fazy eliminacji alkoholu. Jeśli alkohol jest wchłaniany, kolejne pomiary wykazują rosnące wartości. Jeśli organizm alkohol eliminuje, kolejne pomiary wykazują wartości malejące. W analizowanej sprawie wszystkie kolejne pomiary wykazywały wartości malejące – co oznaczało, że alkohol został spożyty znacznie wcześniej niż twierdził oskarżony, a organizm był już na etapie jego eliminacji.

Biegły wskazał ponadto, że aby osiągnąć stężenie około 1,95 promila w tak krótkim czasie po deklarowanym spożyciu jednego piwa, konieczne byłoby wypicie znacznie większej ilości alkoholu – co stanowiło kolejną wewnętrzną niespójność wersji oskarżonego.

Dlaczego sąd nie uwierzył oskarżonemu

Sąd Okręgowy w Poznaniu wskazał kilka niezależnych powodów, dla których wersja oskarżonego została odrzucona.

Po pierwsze, opinia biegłego toksykologa jednoznacznie wskazywała na fazę eliminacji alkoholu w chwili badania, co wykluczało spożycie go tuż przed przyjazdem policji.

Po drugie, zeznania świadków – sąsiadów – były spójne i wzajemnie się potwierdzały. Wynikało z nich, że między przyjazdem oskarżonego na posesję a przyjazdem policji nie było czasu na wejście do domu i spożycie alkoholu. Zeznania te były nadto potwierdzone nagraniem z telefonu partnerki oskarżonego.

Po trzecie, sąd zwrócił uwagę na wewnętrzną nielogiczność linii obrony. Oskarżony wiedział, że sąsiedzi czekają pod jego domem, podejrzewając go o jazdę po alkoholu, i że wezwali policję. W tej sytuacji spożycie alkoholu tuż przed spodziewanym badaniem byłoby – jak ujął to sąd – „wysoce ryzykowne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego”.

Po czwarte, wcześniejsza interwencja policji tego samego dnia rano, odnotowująca silną woń alkoholu u oskarżonego, wpisywała się w całościowy obraz sprawy.

Po piąte, zeznania oskarżonego i jego partnerki co do godziny powrotu do domu były rozbieżne, co podważało wiarygodność ich relacji.

Jakie kary orzekł sąd

Sąd orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 15 000 złotych (300 stawek dziennych po 50 złotych każda), zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat oraz świadczenie pieniężne w wysokości 7 000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, o którym mowa w art. 43a k.k.

Przy wymiarze kary sąd uwzględnił bardzo wysokie stężenie alkoholu, przewożenie małoletniego oraz wcześniejszą karalność oskarżonego za inne przestępstwa i wykroczenia drogowe. Oskarżony poniósł też koszty postępowania odwoławczego.

Zakaz prowadzenia pojazdów przy przestępstwie z art. 178a § 1 k.k. jest obligatoryjny i wynosi co najmniej 3 lata – sąd nie może z niego zrezygnować. W tej sprawie, z uwagi na okoliczności obciążające, zakaz orzeczono na lat 5.

Wnioski praktyczne dla kierowców

Sprawa ta ilustruje kilka ważnych prawidłowości dotyczących spraw o jazdę po alkoholu.

Linia obrony oparta na twierdzeniu o spożyciu alkoholu po zakończeniu jazdy jest weryfikowalna naukowo. Opinia biegłego toksykologa pozwala ustalić fazę metabolizmu alkoholu w chwili badania i ocenić, czy deklarowana wersja wydarzeń jest fizycznie możliwa. Niespójności między wersją oskarżonego a wynikami badań i zeznaniami świadków są przez sądy skrupulatnie analizowane.

Sąd ocenia całokształt okoliczności – nie tylko wynik alkomatu, ale też dynamikę kolejnych pomiarów, zeznania świadków, nagrania, wcześniejsze zachowanie kierowcy i logiczność jego wersji wydarzeń.

Konsekwencje jazdy po alkoholu są poważne – wieloletni zakaz prowadzenia pojazdów, wysoka grzywna i świadczenie pieniężne. W sprawach z okolicznościami obciążającymi – wysokim stężeniem alkoholu, przewożeniem dzieci, recydywą – kary są wymierzane w górnych granicach ustawowego zagrożenia.

Jeśli kierowca został zatrzymany i ma wątpliwości co do swojej sytuacji procesowej, najlepszym krokiem jest jak najszybszy kontakt z adwokatem – zanim złożone zostaną wyjaśnienia, które mogą być trudne do odwołania.

FAQ

Czy twierdzenie „wypiłem po przyjeździe” może skutecznie obronić przed zarzutem jazdy po alkoholu? W teorii tak – jeśli zostanie poparte dowodami i potwierdzone przez opinię biegłego. W praktyce jest to trudne, bo badanie retrospektywne alkoholu pozwala ustalić fazę metabolizmu w chwili pomiaru. Jeśli wyniki wskazują na fazę eliminacji, a nie wchłaniania, sąd uzna, że alkohol został spożyty przed jazdą, nie po.

Jak policja sprawdza, kiedy wypito alkohol? Policja zleca opinię biegłego toksykologa, który analizuje dynamikę kolejnych pomiarów alkomatem, deklarowany czas i ilość spożytego alkoholu oraz dane fizyczne badanego. Na tej podstawie ustala, czy kierowca był w fazie wchłaniania czy eliminacji alkoholu – co pozwala określić przybliżony czas jego spożycia.

Czy zakaz prowadzenia pojazdów jest zawsze orzekany przy jeździe po alkoholu? Tak, przy przestępstwie z art. 178a § 1 k.k. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jest obligatoryjny i wynosi co najmniej 3 lata. Sąd nie może z niego zrezygnować, może natomiast określić jego długość powyżej ustawowego minimum, uwzględniając okoliczności sprawy.

Co zrobić, jeśli sąd nie uwierzył w moją wersję wydarzeń? Przysługuje prawo do wniesienia apelacji do sądu II instancji. Warto skonsultować się z adwokatem, który oceni szanse apelacyjne i wskaże, czy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło do błędów proceduralnych lub błędnej oceny dowodów.

Czy można odmówić badania alkomatem? Można, ale odmowa niesie konsekwencje. Policja może skierować na badanie krwi, a sam fakt odmowy może być oceniany przez sąd jako okoliczność niekorzystna dla oskarżonego.

Skontaktuj się z nami

Sprawa o jazdę po alkoholu – szczególnie gdy linia obrony jest kwestionowana przez biegłego lub zeznania świadków – wymaga przemyślanej strategii procesowej i szybkiego działania. Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.

Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.

Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”

ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań

tel. +48 795 001 536

kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl

Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.