Części oryginalne czy zamienniki? Co mówi sąd o naprawie po kolizji
Po kolizji ubezpieczyciel wycenił naprawę Twojego auta na najtańsze części zamienne. Czy to sprawiedliwe? Niekoniecznie. Jeśli przed kolizją pojazd miał części oryginalne, odszkodowanie powinno je uwzględniać – potwierdza to zarówno wyrok Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce z 23 stycznia 2024 r., jak i uchwała Sądu Najwyższego z 24 września 2025 r. (sygn. III CZP 32/24).
Spis treści
- Rodzaje części zamiennych – O, Q, P, PJ
- Na które części masz prawo po kolizji
- Sprawa z Poznania – różnica 49 000 złotych
- Co mówi Sąd Najwyższy
- Jak udowodnić, że auto miało części oryginalne
- Czy musisz korzystać z warsztatu partnerskiego ubezpieczyciela
- FAQ
Rodzaje części zamiennych – O, Q, P, PJ
W kosztorysach napraw po kolizjach funkcjonują cztery kategorie części zamiennych.
Części O to oryginały od producenta pojazdu, oznaczone jego logo. Najwyższa jakość, idealne dopasowanie, najwyższa cena.
Części Q pochodzą z tej samej linii produkcyjnej co oryginalne, ale bez logo marki pojazdu. Jakość praktycznie identyczna z O, cena nieznacznie niższa. W orzecznictwie traktowane jako pełnoprawny zamiennik części O.
Części P to zamienniki od niezależnych producentów. Niższa jakość, gorsze dopasowanie, krótszy czas życia. Cena o 30–60% niższa niż O, ale oszczędność bywa pozorna.
Części PJ to najtańsze zamienniki, często bez certyfikatów jakości, produkowane przez nieznanych producentów. Bardzo niska jakość wykonania, skłonność do rdzewienia i pękania. Odradzane przez fachowców.
W sprawie rozpoznanej przez Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce biegły ustalił koszty naprawy Volvo V60: z częściami O – 86 559 złotych, z częściami Q – 86 277 złotych, według kosztorysu ubezpieczyciela z częściami P – 37 249 złotych. Różnica między O a P wyniosła 49 310 złotych.
Na które części masz prawo po kolizji
Podstawą jest art. 363 § 1 k.c. – odszkodowanie powinno przywrócić stan poprzedni. Jeśli przed kolizją pojazd był wyposażony w części oryginalne, odszkodowanie powinno uwzględniać części tej samej kategorii.
Kluczowe jest przy tym, kto ponosi ciężar dowodu. Sąd rejonowy w Poznaniu stwierdził wprost, że ubezpieczyciel nie uprawdopodobnił, a tym bardziej nie udowodnił, by w pojeździe były zamontowane części inne niż oryginalne – i właśnie dlatego nie było podstaw do przyjęcia tańszych zamienników w kosztorysie. Ciężar wykazania, że pojazd miał części niższej kategorii, spoczywa na ubezpieczycielu, nie na poszkodowanym.
Prawo do części O lub Q jest szczególnie wyraźne, gdy pojazd był kupiony nowy w salonie, serwisowany wyłącznie w ASO i nie uczestniczył wcześniej w poważnych kolizjach. Przy pojazdach starszych, bez historii serwisowej, z niską wartością rynkową, ocena jest bardziej złożona.
Sprawa z Poznania – różnica 49 000 złotych
Kierowca Volvo V60 z 2016 r. udowodnił, że pojazd był zawsze serwisowany w ASO – przedstawił faktury za kolejne lata. Biegły sądowy stwierdził, że przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody możliwe było wyłącznie z użyciem części O lub Q. Wcześniejsze drobne naprawy lakiernicze – odpryski, zarysowania z codziennej eksploatacji – nie były dowodem na to, że pojazd miał części niżej kategorii.
Ubezpieczyciel argumentował, że pojazd miał 6 lat, uczestniczył wcześniej w kolizji i kierowca nie wykazał, że wszystkie części były oryginalne. Sąd odrzucił te argumenty i zasądził odszkodowanie oparte na częściach O – 86 559 złotych zamiast 37 249 złotych proponowanych przez ubezpieczyciela.
Co mówi Sąd Najwyższy
Uchwała SN z 24 września 2025 r. (sygn. III CZP 32/24) rozstrzygnęła, że odszkodowanie może uwzględniać rabaty na części zamienne i materiał lakierniczy oferowane przez podmioty współpracujące z ubezpieczycielem tylko wtedy, gdy skorzystaniu z nich nie sprzeciwia się uzasadniony interes poszkodowanego.
Oznacza to, że ubezpieczyciel nie może automatycznie stosować w kosztorysie tańszych zamienników ani rabatów partnerskich. Musi zbadać, czy uzasadniony interes poszkodowanego pozwala na obniżenie standardu naprawy. Uzasadniony interes wynika przede wszystkim z historii serwisowej pojazdu, jego wieku, wartości rynkowej, obowiązywania gwarancji producenta i charakteru uszkodzeń.
Jak udowodnić, że auto miało części oryginalne
Najsilniejszym dowodem są faktury z ASO dokumentujące przeglądy i naprawy wykonywane częściami oryginalnymi. Jeśli oryginały zostały zagubione, dealer może udostępnić historię serwisową z systemu elektronicznego producenta.
Pomocne są też: dokumentacja zakupu nowego pojazdu w salonie, raporty historii pojazdu z komercyjnych baz danych oraz oględziny przez niezależnego rzeczoznawcę, który może zidentyfikować kody produkcyjne na częściach i ocenić jakość ich dopasowania.
Jeśli poszkodowany nie dysponuje żadnymi dowodami – ciężar wykazania, że pojazd miał części niższej kategorii, i tak spoczywa na ubezpieczycielu.
Czy musisz korzystać z warsztatu partnerskiego ubezpieczyciela
Nie. Sąd rejonowy w Poznaniu stwierdził wprost, że wybór zakładu naprawczego zależy wyłącznie od decyzji poszkodowanego i że nieskorzystanie z sieci warsztatów współpracujących z ubezpieczycielem nie stanowi naruszenia obowiązku minimalizacji szkody.
Odmowa jest uzasadniona zwłaszcza wtedy, gdy warsztat partnerski stosuje tańsze zamienniki niż te, które miał pojazd przed kolizją, gdy jest znacznie oddalony od miejsca zamieszkania poszkodowanego, gdy pojazd był dotychczas serwisowany w ASO, albo gdy naprawa w warsztacie partnerskim mogłaby naruszyć gwarancję producenta.
FAQ
Mam auto z 2020 r., serwisowane w ASO. Ubezpieczyciel wycenił naprawę na części P – co robić? Złóż reklamację, powołując się na uchwałę SN z 24 września 2025 r. (sygn. III CZP 32/24). Wskaż, że skorzystanie z części P sprzeciwia się Twojemu uzasadnionemu interesowi – historia ASO, młody pojazd, wysoka wartość. Dołącz faktury z ASO jako dowód. Jeśli ubezpieczyciel odmawia – możliwy jest pozew sądowy.
Mam auto z 2008 r., kupione z ogłoszenia, bez historii serwisowej. Czy przysługują mi części O? Wykazanie uzasadnionego interesu będzie trudniejsze. Ubezpieczyciel może argumentować, że pojazd jest stary i ma niską wartość rynkową. Warto negocjować przynajmniej części Q jako kompromis między O a P.
Ubezpieczyciel twierdzi, że mój pojazd uczestniczył wcześniej w kolizji. Jak się bronić? Zażądaj dowodu – to ubezpieczyciel musi wykazać, że były wcześniejsze naprawy częściami niżej kategorii. Możesz zamówić raport historii pojazdu lub zlecić opinię niezależnemu rzeczoznawcy. Drobne naprawy lakiernicze z codziennej eksploatacji nie przesądzają o tym, że pojazd miał zamienniki.
Czy montaż części P pozbawi mnie gwarancji producenta? Tak, jeśli pojazd jest na gwarancji. Większość producentów zastrzega, że gwarancja obowiązuje wyłącznie przy używaniu oryginalnych części. To jeden z najsilniejszych argumentów przeciwko częściom P przy młodych pojazdach.
Czy muszę skorzystać z warsztatu partnerskiego ubezpieczyciela? Nie. Wybór warsztatu zależy wyłącznie od Ciebie. Nieskorzystanie z warsztatu partnerskiego nie jest naruszeniem obowiązku minimalizacji szkody.
Skontaktuj się z nami
Spór o rodzaj części zamiennych w kosztorysie może oznaczać różnicę kilkudziesięciu tysięcy złotych w odszkodowaniu. Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · tel. +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
