BLS – Bezpośrednia Likwidacja Szkód. Kogo pozwać, żeby nie przegrać sprawy
Po kolizji dokumenty likwidacyjne przychodzą od Twojego ubezpieczyciela – ale gdy chcesz dochodzić wyższego odszkodowania, to nie jego powinieneś pozwać. Ten błąd popełniają dziesiątki kierowców rocznie, płacąc za niego utratą czasu, ponownymi opłatami sądowymi, a niekiedy całą sprawą. Przyczyną jest system BLS – Bezpośredniej Likwidacji Szkód – który jest wygodny przy prostych szkodach, ale potrafi wprowadzić chaos przy sporach sądowych.
Spis treści
- Czym jest BLS i jak działa
- Pułapka pierwsza – pozywasz swojego ubezpieczyciela zamiast ubezpieczyciela sprawcy
- Pułapka druga – dokumenty wprowadzają w błąd
- Pułapka trzecia – kwestia VAT
- Jak uniknąć błędów – zasady praktyczne
- FAQ
Czym jest BLS i jak działa
BLS to Bezpośrednia Likwidacja Szkód – porozumienie między towarzystwami ubezpieczeniowymi działającymi na polskim rynku. W skrócie: po kolizji poszkodowany może zgłosić szkodę nie do ubezpieczyciela sprawcy, ale do swojego własnego ubezpieczyciela (tego, u którego ma wykupione OC). Jego ubezpieczyciel przyjmuje zgłoszenie, ocenia szkodę i wypłaca odszkodowanie.
Brzmi wygodnie – bo ma być. Jest jednak istotny haczyk: własny ubezpieczyciel poszkodowanego nie płaci ze swoich pieniędzy. Działa w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela sprawcy. Wszystkie dokumenty formalnie wychodzą od ubezpieczyciela poszkodowanego, ale pieniądze i odpowiedzialność za wypłatę leżą po stronie ubezpieczyciela sprawcy. To rozróżnienie – niewidoczne w codziennej obsłudze szkody – staje się kluczowe w momencie, gdy sprawa trafia do sądu.
Pułapka pierwsza – pozywasz swojego ubezpieczyciela zamiast ubezpieczyciela sprawcy
To najczęstszy błąd w sprawach po kolizjach likwidowanych przez BLS. Kierowca dostaje pisma od swojego ubezpieczyciela, więc myśli: „To on zaniżył mi odszkodowanie, to jego pozwę.” Błąd.
W systemie BLS własny ubezpieczyciel poszkodowanego działa wyłącznie jako pośrednik – agent ubezpieczyciela sprawcy. Odpowiedzialność za wypłatę odszkodowania z tytułu OC ponosi ubezpieczyciel sprawcy, bo to on zawarł z nim umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Jeśli pozwiesz swojego ubezpieczyciela zamiast ubezpieczyciela sprawcy, sąd może oddalić powództwo z powodu braku legitymacji biernej – czyli uzna, że pozwałeś podmiot, który nie jest stroną zobowiązaną. Skutek: musisz wnosić nowy pozew, uiszczać kolejną opłatę sądową i zaczynać procedurę od początku. Przy sprawach o wyższe kwoty opłata sądowa to kilka procent wartości przedmiotu sporu – strata odczuwalna. Do tego dochodzi strata czasu, która w sprawach o wyraźnie rosnących kosztach utraconych korzyści lub zbliżającym się terminie przedawnienia może mieć poważne konsekwencje.
Zasada: zawsze sprawdź, kto był ubezpieczycielem sprawcy. To on powinien być pozwanym w sprawie sądowej – nawet jeśli wszystkie pisma w toku likwidacji przychodziły od innego towarzystwa.
Pułapka druga – dokumenty wprowadzają w błąd
Gdy likwidacja przebiega przez BLS, każde pismo – decyzja o wysokości odszkodowania, korespondencja dotycząca odwołań, kosztorysy – formalnie wychodzi od ubezpieczyciela poszkodowanego. Logicznym wnioskiem dla kierowcy jest, że to ten ubezpieczyciel jest stroną odpowiedzialną.
W pozwie należy jednak jasno wskazać, że własny ubezpieczyciel poszkodowanego działał w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela sprawcy. Bez tej precyzji sąd może uznać, że pozwano podmiot bez legitymacji biernej.
Przy oddawaniu akt likwidacyjnych warto dokładnie sprawdzić, czy w dokumentach pojawia się adnotacja o działaniu w imieniu innego ubezpieczyciela. Jeśli tak – ten inny ubezpieczyciel jest stroną zobowiązaną i to jego dane powinny znaleźć się w pozwie.
Pułapka trzecia – kwestia VAT
Przy kolizjach, w których poszkodowany prowadzi działalność gospodarczą i ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, odszkodowanie ustala się w kwocie netto – bez podatku. Wynika to z tezy trzeciej uchwały SN z 24 września 2025 r. (sygn. III CZP 32/24): odszkodowanie nie obejmuje kwoty podatku VAT, jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu, a zapłacona przez niego cena nie została powiększona o ten podatek.
Zasada jest prosta: jeśli prowadzisz firmę i odliczasz VAT – szkoda wyrażona jest w wartości netto. Jeśli nie prowadzisz firmy lub nie masz prawa do odliczenia – odszkodowanie obejmuje kwotę brutto.
Ubezpieczyciele doskonale znają tę zasadę i nie omieszkają jej zastosować – w tym w celu kwestionowania roszczeń kierowców, którzy żądają kwoty brutto, gdy należy im się netto. Warto mieć świadomość tego mechanizmu przed sformułowaniem roszczenia.
Jak uniknąć błędów – zasady praktyczne
Na miejscu kolizji. Sfotografuj polisę OC sprawcy lub zapisz dane towarzystwa ubezpieczeniowego i numer polisy. To podstawowy dokument potrzebny do prawidłowego ustalenia pozwanego w ewentualnym procesie. Udokumentuj też wszystkie widoczne uszkodzenia pojazdu.
W toku likwidacji. Zachowuj całą korespondencję z ubezpieczycielem – pisma, decyzje, kosztorysy, emaile. Sprawdź, czy dokumenty zawierają informację o działaniu w imieniu ubezpieczyciela sprawcy i jaka firma jest wskazana jako ten ubezpieczyciel.
Przed wniesieniem pozwu. Upewnij się, że jako pozwanego wskazujesz ubezpieczyciela sprawcy, a nie swojego własnego ubezpieczyciela. Sprawdź, jaki jest status VAT w Twojej sprawie. Skonsultuj się z adwokatem – błędy procesowe popełnione na etapie wnoszenia pozwu są kosztowne i trudne do naprawienia.
Pamiętaj o terminie przedawnienia. Roszczenia odszkodowawcze z tytułu kolizji drogowej przedawniają się co do zasady po 3 latach od dowiedzenia się o szkodzie. Gdy kolizja stanowiła przestępstwo – termin wynosi 20 lat od dnia jego popełnienia. Błąd proceduralny skutkujący oddaleniem powództwa i koniecznością wnoszenia nowego pozwu może niepotrzebnie skrócić czas na skuteczne dochodzenie roszczenia.
FAQ
Czym jest BLS? Bezpośrednia Likwidacja Szkód to porozumienie między ubezpieczycielami, na podstawie którego poszkodowany może zgłosić szkodę do swojego własnego ubezpieczyciela zamiast do ubezpieczyciela sprawcy. Własny ubezpieczyciel obsługuje sprawę technicznie, ale działa w imieniu i na rzecz ubezpieczyciela sprawcy.
Kogo powinienem pozwać – swojego ubezpieczyciela czy ubezpieczyciela sprawcy? Ubezpieczyciela sprawcy. Nawet jeśli wszystkie pisma w toku likwidacji przychodziły od Twojego ubezpieczyciela, odpowiedzialność za wypłatę odszkodowania spoczywa na ubezpieczycielu sprawcy. Pozwanie własnego ubezpieczyciela może skutkować oddaleniem powództwa z powodu braku legitymacji biernej.
Co się stanie, jeśli pozwę niewłaściwego ubezpieczyciela? Sąd może oddalić powództwo. Będziesz musiał wnosić nowy pozew, płacić kolejną opłatę sądową i tracić czas. W skrajnych przypadkach może dojść do przedawnienia roszczenia.
Jak sprawdzić, kto był ubezpieczycielem sprawcy? Najlepiej uzyskać dane na miejscu kolizji – sfotografować polisę OC sprawcy lub zapisać nazwę towarzystwa i numer polisy. Informacja powinna też znajdować się w aktach likwidacyjnych prowadzonych przez Twojego ubezpieczyciela.
Czy mogę zgłosić szkodę bezpośrednio do ubezpieczyciela sprawcy, z pominięciem BLS? Tak. Masz prawo zgłosić szkodę bezpośrednio do ubezpieczyciela sprawcy. Przy większych szkodach i sporach o wysokość odszkodowania może to być korzystniejsze rozwiązanie, eliminujące ryzyko nieporozumień co do tożsamości odpowiedzialnego podmiotu.
Jak VAT wpływa na wysokość odszkodowania? Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i masz prawo do odliczenia VAT, odszkodowanie ustala się w kwocie netto. Jeśli nie masz prawa do odliczenia – w kwocie brutto. Błędne ustalenie tej kwestii może prowadzić do żądania kwoty, która nie przysługuje, co ubezpieczyciel z pewnością zakwestionuje.
Skontaktuj się z nami
Sprawy odszkodowawcze po kolizjach to nie tylko walka o wysokość odszkodowania – to też labirynt proceduralny, w którym jeden błąd na etapie wnoszenia pozwu może kosztować całą sprawę. Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · tel. +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
