„Kupujący zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu” – czy ten zapis chroni sprzedawcę przed reklamacją?
Klauzule w rodzaju „kupujący oświadcza, że zapoznał się ze stanem technicznym nabywanego pojazdu i nie będzie wnosił żadnych roszczeń” pojawiają się w umowach kupna-sprzedaży samochodów regularnie. Sprzedawcy liczą, że podpis kupującego pod takim zapisem zamknie drogę do reklamacji. Sądy konsekwentnie jednak kwestionują skuteczność takich klauzul.
Co mówią przepisy
Art. 556 k.c. nakłada na sprzedawcę odpowiedzialność za wady fizyczne rzeczy sprzedanej. Obejmuje ona wady ukryte – niewidoczne podczas zwykłych oględzin – oraz wady jawne, które nie były kupującemu znane. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny: sprzedawca odpowiada niezależnie od tego, czy wiedział o wadzie.
Art. 558 § 1 k.c. pozwala stronom umownie wyłączyć lub ograniczyć odpowiedzialność z tytułu rękojmi – ale wyłącznie wtedy, gdy kupujący faktycznie znał konkretną wadę w chwili zawarcia umowy. Ogólna deklaracja o „zapoznaniu się ze stanem technicznym” nie spełnia tego warunku.
Przy zakupie od przedsiębiorcy od 2023 r. obowiązuje reżim zgodności towaru z umową – tam wyłączenie uprawnień konsumenta jest wykluczone wprost z mocy ustawy.
Wyrok sądu w Kędzierzynie-Koźlu
Sąd Rejonowy w Kędzierzynie-Koźlu w wyroku o sygn. I C 947/14 wyraził to jednoznacznie: sprzedawca odpowiada także za wady jawne, jeśli nie były kupującemu znane. Bez znaczenia są zapisy umowy, w których kupujący jedynie deklaruje, że zapoznał się ze stanem technicznym pojazdu.
Sąd podkreślił kluczową różnicę między ogólną deklaracją znajomości stanu technicznego a wiedzą o konkretnej, zidentyfikowanej wadzie. Tylko ta ostatnia zwalnia sprzedawcę z odpowiedzialności.
Dlaczego przeciętny kupujący nie może „zapoznać się” z ukrytymi wadami
Przeciętna osoba kupująca używany samochód nie ma możliwości przeprowadzenia kompleksowej diagnostyki komputerowej, sprawdzenia pojazdu na kanale serwisowym, oceny stanu elementów wymagających demontażu ani fachowej weryfikacji układów bezpieczeństwa. Oględziny na parkingu przed komisem nie ujawnią uszkodzonej głowicy silnika, problemów z mechatroniką skrzyni biegów ani korozji elementów nośnych podwozia.
Sądy uwzględniają tę asymetrię wiedzy między profesjonalnym sprzedawcą a przeciętnym kupującym. Ogólna deklaracja o „zapoznaniu się ze stanem technicznym” nie może zastąpić faktycznej wiedzy o konkretnej wadzie.
Kiedy wyłączenie rękojmi jest skuteczne
Wyłączenie rękojmi jest prawnie skuteczne wyłącznie wtedy, gdy sprzedawca poinformował kupującego wprost o konkretnej, zidentyfikowanej wadzie, a kupujący – w pełni świadomy jej istnienia – zdecydował się mimo to zawrzeć umowę. W takim przypadku można zapisać w umowie, że kupujący akceptuje stan pojazdu znając wadę X.
Wyłączenie jest bezskuteczne z mocy prawa, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił – nawet jeśli kupujący podpisał klauzulę o wyłączeniu rękojmi.
Co zrobić po wykryciu wady
Sporządź dokumentację fotograficzną uszkodzeń i uzyskaj protokół z warsztatu lub ekspertyzę rzeczoznawcy. Następnie złóż reklamację pisemnie – listem poleconym za potwierdzeniem odbioru – wskazując konkretne żądanie: naprawy, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy. Nie daj się zbyć argumentem o „podpisanej umowie” – ogólna klauzula o znajomości stanu technicznego nie wyłącza uprawnień z tytułu rękojmi za wady ukryte.
Skontaktuj się z nami
Jeśli sprzedawca odmawia reklamacji, powołując się na zapis o znajomości stanu technicznego pojazdu, warto skonsultować sprawę z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
