Kontrola drogowa – jakie masz prawa jako kierowca
Migające niebieskie światła w lusterku to sytuacja, w której kierowcy często działają pod wpływem stresu. Tymczasem znajomość swoich praw podczas kontroli drogowej – i spokojne z nich korzystanie – może mieć istotne znaczenie dla tego, co wydarzy się potem.
Jak zachować się przy zatrzymaniu
Gdy funkcjonariusz daje sygnał do zatrzymania, włącz kierunkowskaz i spokojnie zjedź w bezpieczne miejsce. Wyłącz silnik. Pozostań w pojeździe, chyba że funkcjonariusz poprosi o wyjście. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, kierujący ma obowiązek zatrzymać pojazd na żądanie uprawnionego funkcjonariusza.
Od 1 października 2018 r. nie ma obowiązku posiadania przy sobie fizycznego prawa jazdy – policja weryfikuje uprawnienia w systemie CEPiK. Warto jednak mieć przy sobie dokument tożsamości.
Weryfikacja tożsamości funkcjonariusza
Każdy funkcjonariusz przeprowadzający kontrolę ma obowiązek okazać legitymację służbową na żądanie. Jeśli masz wątpliwości co do tożsamości osoby, która Cię zatrzymuje – szczególnie gdy nie jest w mundurze – możesz zażądać okazania legitymacji i zweryfikować ją pod numerem alarmowym 112 lub poczekać na przyjazd oznakowanego radiowozu.
Co funkcjonariusz może, a czego nie może
Podczas kontroli funkcjonariusz ma prawo sprawdzić dokumenty i tożsamość kierowcy, skontrolować stan techniczny pojazdu i obowiązkowe wyposażenie, przeprowadzić badanie trzeźwości oraz – przy uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa – przeszukać pojazd.
Przeszukanie pojazdu bez podstawy prawnej jest niedopuszczalne. Podstawa musi wynikać z przepisów – przede wszystkim Kodeksu postępowania karnego lub ustawy o policji. Jeśli funkcjonariusz chce przeszukać pojazd bez wskazania podstawy prawnej, możesz spokojnie zapytać o tę podstawę.
Funkcjonariusz nie może żądać natychmiastowej zapłaty mandatu w gotówce, zmuszać do przyznania się do winy ani zatrzymywać prawa jazdy bez wyraźnej podstawy prawnej.
Badanie trzeźwości – Twoje prawa
Badanie alkomatem powinno być poprzedzone co najmniej 15-minutowym okresem obserwacji. W tym czasie nie możesz palić, jeść ani żuć gumy. Masz prawo zobaczyć wynik na wyświetlaczu i żądać drugiego, kontrolnego pomiaru.
Jeśli masz wątpliwości co do wyniku alkomatu – na przykład wynik jest bliski granicy prawnej – możesz żądać weryfikacji badaniem krwi. Badanie krwi jest metodą dokładniejszą i daje więcej danych do późniejszej analizy.
Odmowa badania trzeźwości jest traktowana przez prawo jak jazda w stanie po użyciu alkoholu i wiąże się z poważnymi konsekwencjami.
Nagrywanie kontroli drogowej
Masz prawo nagrywać przebieg kontroli drogowej – zarówno obraz, jak i dźwięk. Kontrola drogowa jest czynnością służbową wykonywaną w miejscu publicznym, a jej nagrywanie nie wymaga zgody funkcjonariusza. Nagranie może stanowić dowód w późniejszym postępowaniu sądowym lub odwoławczym.
Odmowa przyjęcia mandatu
Jeśli nie zgadzasz się z zarzucanym wykroczeniem, masz prawo odmówić przyjęcia mandatu. Sprawa trafia wówczas do sądu rejonowego, który samodzielnie ocenia sprawę. Sąd może orzec karę wyższą, niższą lub uniewinnić – dlatego odmowa powinna być poprzedzona realną oceną szans.
Nie podpisuj blankietu mandatu, jeśli odmawiasz jego przyjęcia. Poproś o kopię notatki służbowej.
Kiedy prawo jazdy może zostać zatrzymane
Zatrzymanie prawa jazdy przez policję następuje między innymi w przypadku uzasadnionego podejrzenia jazdy w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości, przekroczenia prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym, przewożenia zbyt wielu pasażerów lub stwierdzenia stanu technicznego pojazdu zagrażającego bezpieczeństwu. Od zatrzymania prawa jazdy przez starostę przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 14 dni.
Co robić, gdy masz wątpliwości podczas kontroli
Zachowaj spokój i kulturę – agresja zawsze pogarsza sytuację. Masz prawo do rozmowy telefonicznej, w tym z adwokatem. Nie musisz odpowiadać na pytania niezwiązane z kontrolą drogową. Jeśli uważasz, że funkcjonariusz przekracza swoje uprawnienia, nie prowokuj konfliktu na miejscu – udokumentuj sytuację i skonsultuj się z adwokatem.
Skontaktuj się z nami
Jeśli podczas kontroli drogowej doszło do sytuacji, której prawidłowość budzi wątpliwości, lub otrzymałeś mandat, z którym się nie zgadzasz, warto omówić sprawę z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
