Badanie alkomatem – jak przebiega, jakie masz prawa i kiedy możesz podważyć wynik
Alkomat to urządzenie, które w kilka sekund może zmienić bieg kariery zawodowej i życia osobistego kierowcy. Warto wiedzieć, jak przebiega prawidłowe badanie, jakie prawa przysługują podczas kontroli i kiedy wynik alkomatu można skutecznie zakwestionować.
Jak działa alkomat
Alkomat mierzy stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu i przelicza je na wynik wyrażony w miligramach alkoholu na decymetr sześcienny wydychanego powietrza (mg/dm³ lub mg/l). Wynik jest przeliczany na przybliżone stężenie alkoholu we krwi według ustalonego współczynnika.
Urządzenia używane przez policję działają na zasadzie elektrochemicznego utleniania alkoholu etylowego lub spektrometrii w podczerwieni. Oba typy mają określoną dokładność pomiaru i dopuszczalne błędy.
Jak powinna przebiegać prawidłowa procedura badania
Prawidłowe badanie alkomatem wymaga zachowania określonej procedury.
Okres obserwacji. Przed przystąpieniem do badania funkcjonariusz powinien przez co najmniej 15 minut obserwować kierowcę, który w tym czasie nie powinien jeść, pić, palić, żuć gumy ani używać inhalatora. Substancje w ustach mogą zaburzyć wynik.
Dwa pomiary. Badanie powinno składać się z dwóch pomiarów w odstępie co najmniej 15 minut. Przy wyniku przekraczającym 0,00 mg/l należy przeprowadzić drugi pomiar tym samym lub innym urządzeniem.
Wynik na wyświetlaczu. Kierowca ma prawo zobaczyć wynik pomiaru na wyświetlaczu urządzenia.
Protokół badania. Z badania sporządza się protokół zawierający: datę i godzinę badania, model i numer seryjny urządzenia, wyniki obu pomiarów oraz dane kierowcy. Kierowca powinien otrzymać kopię protokołu lub mieć możliwość zapoznania się z jego treścią.
Jakie masz prawa podczas badania
Prawo do informacji o urządzeniu. Możesz zapytać o model alkomatu i numer seryjny – te dane będą potrzebne przy ewentualnym kwestionowaniu wyniku.
Prawo do zobaczenia wyniku. Masz prawo zobaczyć wynik na wyświetlaczu urządzenia bezpośrednio po pomiarze.
Prawo do drugiego pomiaru. Masz prawo żądać przeprowadzenia drugiego pomiaru po upływie 15 minut.
Prawo do badania krwi. Masz prawo żądać weryfikacji wyniku alkomatu badaniem krwi. Badanie krwi jest metodą dokładniejszą – wynik laboratoryjny jest nadrzędny wobec wyniku alkomatu. Jest to szczególnie istotne przy wynikach bliskich progom prawnym (0,10 mg/l i 0,25 mg/l).
Prawo do odmowy wyjaśnień. Nie musisz odpowiadać na pytania o to, kiedy i ile piłeś – masz prawo odmówić złożenia wyjaśnień do czasu konsultacji z adwokatem.
Kiedy możesz odmówić badania
Odmowa poddania się badaniu alkomatem nie jest prawnie dozwolona bez konsekwencji. Przepisy przewidują, że odmowa badania jest traktowana jak wynik pozytywny – co oznacza, że organy postępowania przyjmą, że kierowca był pod wpływem alkoholu. Odmowa nie chroni przed odpowiedzialnością – pogarsza sytuację procesową.
Jedynym wyjątkiem jest stan zdrowia uniemożliwiający poddanie się badaniu wydychanym powietrzem – wówczas możliwe jest badanie krwi.
Kiedy możesz podważyć wynik alkomatu
Wynik alkomatu nie jest dowodem absolutnym. W postępowaniu sądowym można go skutecznie kwestionować w kilku sytuacjach.
Brak aktualnego świadectwa wzorcowania. Każdy alkomat używany przez policję musi posiadać aktualne świadectwo wzorcowania wystawione przez akredytowane laboratorium. Świadectwo ma określony termin ważności. Jeśli urządzenie nie było wzorcowane w wymaganym terminie – wynik może zostać zakwestionowany jako uzyskany urządzeniem niedopuszczonym do użytku.
Nieprawidłowa procedura badania. Brak 15-minutowego okresu obserwacji, niewykonanie dwóch pomiarów, niezachowanie przerwy między pomiarami – każde z tych uchybień może stanowić podstawę do kwestionowania prawidłowości badania.
Niepewność pomiarowa. Zgodnie z przepisami metrologicznymi dla wyników do 0,4 mg/l dopuszczalny błąd pomiaru wynosi ±0,02 mg/l. Przy wyniku 0,10 mg/l lub 0,25 mg/l (progi prawne) niepewność pomiarowa może oznaczać, że rzeczywiste stężenie było poniżej progu. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść obwinionego nakazuje przyjąć wynik najkorzystniejszy.
Substancje zakłócające pomiar. Niektóre leki, środki do płukania ust, substancje chemiczne w środowisku pracy, a nawet niektóre diety mogą wpływać na wynik badania. Jeśli kierowca stosował preparaty mogące zakłócić pomiar, warto poinformować o tym adwokata.
Nieprawidłowe przechowywanie lub transport urządzenia. Alkometry są wrażliwymi urządzeniami pomiarowymi – nieprawidłowe warunki przechowywania mogą wpłynąć na ich dokładność.
Wynik alkomatu a wynik badania krwi. Jeśli wynik alkomatu wskazywał na naruszenie prawa, ale badanie krwi wykazało wynik poniżej progu – wynik krwi jest nadrzędny.
Znaczenie dokumentacji z badania
Protokół badania alkomatem powinien zawierać wszystkie kluczowe dane: godzinę badania, model i numer seryjny urządzenia, wyniki obu pomiarów. Zachowanie kopii protokołu jest pierwszym krokiem do ewentualnej obrony.
Wniosek o dostęp do akt sprawy po skierowaniu jej do prokuratury lub sądu pozwoli uzyskać świadectwo wzorcowania urządzenia i zweryfikować, czy procedura była prawidłowa.
Skontaktuj się z nami
Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowości badania alkomatem lub chcesz sprawdzić, czy wynik można zakwestionować, warto omówić sprawę z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
