Co znaczy „bezwypadkowy”? Jak zapewnienia sprzedawcy wpływają na Twoje prawa
Kupując używany samochód, słyszysz od sprzedawcy: „bezwypadkowy, zawsze serwisowany, jeden właściciel”. Brzmi znajomo. Ale czy wiesz, że te słowa mają konkretne znaczenie prawne – i że sprzedawca odpowiada za nie nawet wtedy, gdy sam nie wiedział, że mówi nieprawdę?
Zapewnienie to nie tylko marketingowy chwyt
Polskie prawo traktuje zapewnienia sprzedawcy poważnie. Zgodnie z Kodeksem cywilnym, sprzedawca odpowiada za wady rzeczy nie tylko wtedy, gdy samochód ma usterkę techniczną, ale też wtedy, gdy „rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego”. Innymi słowy: jeśli sprzedawca powiedział, że auto jest bezwypadkowe, a okazało się, że brało udział w poważnej kolizji – to masz podstawę do reklamacji, niezależnie od tego, czy sprzedawca wiedział o wypadku.
Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 20 maja 2014 r. (sygn. XV Ca 330/14) potwierdził, że odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi ma charakter absolutny – obciąża go niezależnie od tego, czy spowodował wadliwość rzeczy, czy ponosi winę, a nawet czy w ogóle wiedział o wadzie.
„Nie mieliśmy wypadku” – jak sąd to interpretuje
W sprawie rozpatrzonej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu sprzedający twierdzili, że zapewnienie o bezwypadkowości dotyczyło wyłącznie okresu, w którym sami użytkowali pojazd – nie całej historii auta. Sąd odrzucił tę argumentację.
Zdaniem sądu, kupujący ma prawo rozumieć sformułowanie „nie mieliśmy żadnego wypadku” jako zapewnienie o ogólnej bezwypadkowości pojazdu od chwili jego produkcji – nie tylko w ostatnim okresie własności. Z punktu widzenia nabywcy to właśnie generalna historia pojazdu ma podstawowe znaczenie.
To ważna wskazówka praktyczna: sprzedawca, który chce ograniczyć swoje zapewnienie tylko do określonego okresu, powinien to powiedzieć wprost i wyraźnie. Jeśli tego nie zrobi, kupujący może powoływać się na pełną bezwypadkowość.
Sprzedawca wiedział – i zataił
W tej konkretnej sprawie okazało się, że sprzedający wiedzieli o wcześniejszej kolizji pojazdu – naprawa przodu była przeprowadzona w serwisie kilka lat wcześniej, na zlecenie kuzyna sprzedającej. Mimo to zapewnili kupującą, że samochód jest bezwypadkowy.
Ekspertyza rzeczoznawcy wykazała niefachowo naprawione elementy nośne nadwozia i niesprawny system poduszek powietrznych (SRS). Kupująca odstąpiła od umowy, a sąd uznał odstąpienie za w pełni uzasadnione.
Co daje Ci zapewnienie sprzedawcy
Zapewnienie sprzedawcy o stanie pojazdu rozszerza Twoje uprawnienia na kilku płaszczyznach.
Po pierwsze, masz prawo żądać naprawy, obniżenia ceny albo odstąpienia od umowy, gdy zapewnienie okazało się niezgodne z rzeczywistością – nawet jeśli sprzedawca działał w dobrej wierze i sam nie wiedział o wadzie.
Po drugie, zapewnienie o braku wad wydłuża terminy na zgłoszenie reklamacji. Przy sprzedaży między osobami prywatnymi obowiązuje co do zasady miesięczny termin na zawiadomienie sprzedawcy o wadzie od jej wykrycia. Jeśli jednak sprzedawca zapewnił, że wady nie istnieją, termin ten nie biegnie na jego niekorzyść – kupujący zachowuje swoje uprawnienia mimo ewentualnego opóźnienia.
Po trzecie, jeśli w toku sprawy okaże się, że sprzedawca wiedział o wadzie i celowo ją zataił, masz dodatkowe roszczenia – z tytułu podstępu lub błędu przy zawarciu umowy.
Jak zabezpieczyć swoje prawa przed zakupem
Każde zapewnienie sprzedawcy warto zachować w formie pisemnej. Ogłoszenie ze strony internetowej, wiadomość SMS, e-mail, notatka z datą i treścią rozmowy – każda forma jest lepsza niż żadna. Jeśli sprzedawca mówi ustnie, że auto jest bezwypadkowe, poproś o wpisanie tego do umowy.
Warto też zlecić oględziny niezależnemu rzeczoznawcy przed zakupem. Profesjonalna ekspertyza techniczna ujawnia wady niewidoczne podczas standardowych oględzin i jest wielokrotnie tańsza niż późniejszy spór sądowy.
Uwaga: zakup od przedsiębiorcy rządzi się innymi zasadami
Opisany wyrok dotyczył sprzedaży między osobami prywatnymi, gdzie zastosowanie mają przepisy o rękojmi z Kodeksu cywilnego.
Jeśli kupiłeś samochód od dealera, komisu lub salonu, od 1 stycznia 2023 r. obowiązuje odrębny reżim – przepisy o zgodności towaru z umową. Zakres ochrony jest podobny, ale terminy i procedura reklamacji różnią się w szczegółach. Zapewnienia sprzedawcy mają tam analogiczne znaczenie prawne i są wiążące niezależnie od treści umowy.
Skontaktuj się z nami
Jeśli sprzedawca zapewniał Cię o stanie pojazdu, a rzeczywistość okazała się inna, masz konkretne prawa – i konkretną ścieżkę ich dochodzenia.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
