Wady prawne pojazdu – 12 pułapek, które mogą Cię kosztować samochód i pieniądze
Wada prawna to szczególny rodzaj problemu przy zakupie samochodu. Auto może być technicznie sprawne i wyglądać bez zarzutu – a mimo to nie można go legalnie używać, zarejestrować ani ubezpieczyć. Poniżej zestawienie dwunastu najczęstszych wad prawnych, z którymi spotykamy się w praktyce.
Czym jest wada prawna
Wada prawna pojazdu zachodzi, gdy kupujący nie uzyskuje pełni praw do nabytej rzeczy. Art. 556¹ k.c. definiuje wadę prawną jako sytuację, gdy rzecz sprzedana jest własnością osoby trzeciej, jest obciążona prawem osoby trzeciej, albo gdy ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu nią wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu.
Sprzedawca odpowiada za wadę prawną niezależnie od tego, czy o niej wiedział.
12 najczęstszych wad prawnych pojazdów
1. Pojazd pochodzący z kradzieży. Skradziony samochód pozostaje własnością osoby, której go skradziono – niezależnie od liczby późniejszych transakcji. Policja może go w każdej chwili zabezpieczyć jako dowód rzeczowy i zwrócić właścicielowi. Kupujący traci pojazd i musi dochodzić zwrotu ceny od sprzedawcy.
2. Zastaw rejestrowy na rzecz banku. Samochód stanowi zabezpieczenie kredytu poprzedniego właściciela. Jeśli kredyt nie jest spłacany, bank ma prawo zaspokoić swoje roszczenia z pojazdu – niezależnie od tego, kto jest jego aktualnym posiadaczem. Status zastawu można sprawdzić w Rejestrze Zastawów prowadzonym przez Ministra Sprawiedliwości.
3. Zastaw skarbowy. Pojazd może być obciążony zastawem skarbowym z tytułu niezapłaconych przez poprzedniego właściciela podatków. Wierzyciel podatkowy ma prawo do zaspokojenia z zajętego majątku.
4. Zajęcie komornicze. Pojazd objęty postępowaniem egzekucyjnym może zostać zajęty przez komornika nawet po zmianie właściciela, jeśli zajęcie nastąpiło przed sprzedażą lub transakcja miała na celu pokrzywdzenie wierzyciela.
5. Pojazd będący przedmiotem leasingu. Samochód oddany w leasing pozostaje własnością firmy leasingowej. Sprzedaż pojazdu przez leasingobiorcę bez zgody leasingodawcy jest bezskuteczna wobec właściciela – firma leasingowa może żądać wydania pojazdu.
6. Przewłaszczenie na zabezpieczenie. Pojazd przewłaszczony na zabezpieczenie kredytu (np. w firmie pozabankowej) stał się własnością wierzyciela z chwilą zawarcia umowy. Sprzedaż takiego auta przez dłużnika jest sprzedażą cudzej własności.
7. Przerobione lub nieczytelne numery VIN. Ingerencja w numery identyfikacyjne pojazdu wskazuje najczęściej na kradzież lub złożenie auta z kilku pojazdów. Wykrycie tej wady przez policję prowadzi do zatrzymania pojazdu.
8. Pojazd wyrejestrowany lub zezłomowany w dokumentach. Auto oficjalnie wyrejestrowane lub figurujące w dokumentach jako zezłomowane nie może poruszać się po polskich drogach bez ponownej rejestracji, która może okazać się niemożliwa.
9. Niezapłacona akcyza przy imporcie. Przy pojazdach sprowadzonych z zagranicy brak potwierdzenia zapłaty akcyzy uniemożliwia rejestrację w Polsce. Kupujący może zostać z samochodem, którego nie może zarejestrować.
10. Nielegalna instalacja LPG. Instalacja gazowa niewpisana do dowodu rejestracyjnego to nielegalna modyfikacja pojazdu. Jej wykrycie skutkuje zatrzymaniem dowodu rejestracyjnego i koniecznością legalizacji – często kosztownej lub niemożliwej.
11. Brak ważnego badania technicznego. Pojazd bez ważnego przeglądu nie może legalnie poruszać się po drogach publicznych. Sprzedaż go bez ujawnienia tej okoliczności to wada prawna wpływająca na możliwość korzystania z pojazdu.
12. Niespójność dokumentów. Rozbieżności między dowodem rejestracyjnym a kartą pojazdu, numerem VIN na różnych elementach nadwozia czy historią w CEPiK mogą wskazywać na próbę ukrycia prawdziwej historii auta lub jego przestępczego pochodzenia.
Jak sprawdzić pojazd przed zakupem
Podstawowe kroki to: weryfikacja w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (historiapojazdu.gov.pl), sprawdzenie w Rejestrze Zastawów, weryfikacja w rejestrach zastawów skarbowych, sprawdzenie w bazach pojazdów skradzionych oraz dokładna weryfikacja tożsamości sprzedawcy i jego tytułu prawnego do pojazdu.
Warto też sprawdzić numery VIN na różnych elementach nadwozia i porównać je z dokumentami – rozbieżności są sygnałem ostrzegawczym.
Prawa kupującego i terminy
Przy zakupie od osoby prywatnej kupujący może odstąpić od umowy i żądać zwrotu pełnej ceny, żądać obniżenia ceny lub – jeśli usunięcie wady jest możliwe – jej usunięcia. Roszczenia z tytułu wady prawnej przedawniają się rok od dnia, w którym kupujący dowiedział się o istnieniu wady (art. 568 § 2 k.c.).
Przy zakupie od przedsiębiorcy od 2023 r. obowiązuje reżim zgodności towaru z umową – zakres uprawnień jest zbliżony, a sprzedawca odpowiada przez 2 lata od wydania pojazdu.
Skontaktuj się z nami
Jeśli odkryłeś wadę prawną w kupionym pojeździe lub chcesz zweryfikować stan prawny pojazdu przed zakupem, warto skonsultować się z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
