Ekspertyza rzeczoznawcy w sporze o wadliwy pojazd – dlaczego jest niezbędna i jak ją wykorzystać
Gdy po zakupie samochodu okazuje się, że coś jest z nim nie tak, pierwsze pytanie brzmi: jak udowodnić, że wada istniała już w chwili sprzedaży? Odpowiedź jest prosta – ekspertyza techniczna. Sąd Okręgowy w Poznaniu w wyroku z 21 sierpnia 2015 r. (sygn. XV Ca 471/15) pokazał, jak decydującą rolę odgrywa opinia biegłego lub rzeczoznawcy w sprawach o wady pojazdów.
Dlaczego ekspertyza jest kluczowa
Większość poważnych wad pojazdu jest niewidoczna gołym okiem i niemożliwa do oceny bez specjalistycznej wiedzy technicznej. W sprawie poznańskiej sąd wyraźnie stwierdził, że istnienia wad ukrytych nie można było stwierdzić bez specjalistycznych oględzin i pomiarów – ani krótka jazda próbna, ani standardowe oględziny nie pozwoliły kupującemu zauważyć tak istotnych wad jak przegięty słupek, cofnięte koło czy przekroczone normy emisji spalin.
Co więcej, Sąd Najwyższy od lat konsekwentnie wskazuje, że nie można wymagać od przeciętnego użytkownika samochodu, by fachowo i precyzyjnie lokalizował i opisywał usterki pojazdu. To właśnie rola biegłego.
Prywatna ekspertyza a opinia biegłego sądowego
W sprawie poznańskiej kupujący najpierw zlecił prywatne badanie techniczne pojazdu – i to właśnie ta ekspertyza stała się podstawą zgłoszenia wad i odstąpienia od umowy. Następnie w toku postępowania sądowego powołano biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej, którego opinia przesądziła o wyniku sprawy.
Oba rodzaje ekspertyz mają swoje miejsce w postępowaniu.
Prywatna ekspertyza rzeczoznawcy jest niezbędna na etapie przedsądowym – pozwala udokumentować wady, sformułować reklamację i podjąć decyzję o odstąpieniu od umowy. Jej koszt stanowi element szkody podlegającej naprawieniu – co oznacza, że jeśli wygrasz sprawę, sprzedawca będzie musiał zwrócić również te wydatki. Sąd Najwyższy potwierdził tę zasadę już w 1975 r. (I CR 505/75) i jest ona aktualna do dziś.
Opinia biegłego sądowego ma szczególną wagę w postępowaniu przed sądem. To na jej podstawie sąd ustala charakter i istotność wad, ocenia, czy uzasadniają one odstąpienie od umowy, i weryfikuje, czy wada istniała już w chwili sprzedaży.
Jak skutecznie wykorzystać ekspertyzę
Działaj szybko. W sprawie poznańskiej kupujący zlecił badanie techniczne niemal natychmiast po wykryciu pierwszych nieprawidłowości – jeszcze w tygodniu od zakupu. Im wcześniej ekspertyza zostanie przeprowadzona, tym trudniej sprzedawcy twierdzić, że wada powstała po zakupie.
Przeprowadź kompleksowe badanie. W omawianej sprawie kupujący nie ograniczył się do jednego badania – zlecił osobno ocenę stanu technicznego pojazdu, badanie emisji spalin i badanie kontrolne. Szerszy zakres badań daje szerszy obraz wad i wzmacnia pozycję dowodową.
Zachowaj całą dokumentację. Protokół z badania, raport rzeczoznawcy, paragon lub faktura za ekspertyzę – wszystko to jest dowodem. W sprawie poznańskiej wystarczył paragon fiskalny na 150 złotych, który sąd bez zastrzeżeń zaliczył do kosztów szkody.
Powołaj się na ekspertyzę w reklamacji. Zawiadomienie o wadach i oświadczenie o odstąpieniu od umowy powinny wprost wskazywać na wyniki ekspertyzy. Precyzyjny opis wad potwierdzonych badaniem technicznym jest znacznie silniejszym argumentem niż ogólne twierdzenie, że auto jest wadliwe.
Wnioskuj o biegłego sądowego. W toku postępowania sądowego złóż wniosek o powołanie biegłego z zakresu techniki samochodowej. Jego opinia ma szczególną wartość dowodową i może potwierdzić ustalenia prywatnej ekspertyzy – lub ujawnić dodatkowe wady, których kupujący wcześniej nie był świadomy.
Uwaga: zakup od przedsiębiorcy
Wyrok XV Ca 471/15 dotyczył sprzedaży między osobami prywatnymi. Przy zakupie od dealera, komisu lub salonu od 2023 r. obowiązuje reżim zgodności towaru z umową. Rola ekspertyzy jest tam taka sama – prywatne badanie techniczne i opinia biegłego sądowego pozostają kluczowymi dowodami, a ich koszty również mogą być dochodzone od sprzedawcy.
Skontaktuj się z nami
Jeśli kupiłeś pojazd z wadami i chcesz wiedzieć, jak przeprowadzić ekspertyzę i skutecznie z niej skorzystać w sporze ze sprzedawcą, warto omówić strategię z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
