Zaniżone odszkodowanie z OC sprawcy – jak się odwołać i jak walczyć o właściwą kwotę
Ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie, ale kwota jest wyraźnie niewystarczająca. To częsta sytuacja – i nie jest ostateczna. Poszkodowany ma szereg narzędzi prawnych, żeby skutecznie zakwestionować zaniżoną wycenę i uzyskać pełne odszkodowanie.
Dlaczego ubezpieczyciele zaniżają odszkodowania
Ubezpieczyciele działają w warunkach presji kosztowej i stosują szereg praktyk prowadzących do zaniżenia wypłat. Przy szkodach majątkowych (uszkodzenie pojazdu) najczęstsze metody to: stosowanie w kosztorysie zamienników zamiast części oryginalnych, zaniżanie stawek robocizny warsztatów poniżej rynkowych, pomijanie niektórych uszkodzeń lub kwalifikowanie ich jako „wcześniejszych”, zawyżanie amortyzacji przy starszych pojazdach.
Przy szkodach osobowych (obrażenia ciała) ubezpieczyciele nierzadko: oferują symboliczne zadośćuczynienie niewspółmierne do rozmiaru krzywdy, kwestionują związek przyczynowy między wypadkiem a niektórymi dolegliwościami, nie uwzględniają wszystkich kosztów leczenia i rehabilitacji, odmawiają renty przy trwałym uszczerbku na zdrowiu.
Krok pierwszy – analiza decyzji ubezpieczyciela
Przed podjęciem jakichkolwiek działań warto dokładnie przeanalizować decyzję ubezpieczyciela: co zostało uwzględnione, co pominięto, jakiej metody wyceny użyto. Przy szkodzie majątkowej – porównaj kosztorys z ofertami autoryzowanych warsztatów i cenami części oryginalnych. Przy szkodzie osobowej – zestaw przyznaną kwotę z orzecznictwem sądowym w podobnych sprawach.
Ubezpieczyciel ma obowiązek uzasadnić decyzję o odmowie lub ograniczeniu świadczenia (art. 16 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Jeśli uzasadnienie jest lakoniczne lub nieprzekonujące – to już podstawa do odwołania.
Krok drugi – odwołanie do ubezpieczyciela
Pierwszym formalnym krokiem jest złożenie odwołania w wewnętrznym trybie reklamacyjnym ubezpieczyciela. Odwołanie powinno zawierać: konkretne wskazanie, z czym się nie zgadzasz i dlaczego, własną wycenę szkody (kosztorys niezależnego rzeczoznawcy, rachunki za leczenie, dokumentacja medyczna), żądanie określonej kwoty z uzasadnieniem.
Ubezpieczyciel ma 30 dni na rozpatrzenie reklamacji (ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego). W sprawach skomplikowanych – 60 dni.
Odwołanie ma sens i bywa skuteczne – zwłaszcza gdy jesteś w stanie wykazać konkretne błędy w wycenie.
Krok trzeci – Rzecznik Finansowy
Jeśli odwołanie do ubezpieczyciela nie przyniosło rezultatu, kolejnym krokiem jest skarga do Rzecznika Finansowego. Rzecznik prowadzi postępowanie interwencyjne (bezpłatne) i może wezwać ubezpieczyciela do zmiany stanowiska. Możliwe jest też postępowanie mediacyjne.
Postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym jest bezpłatne dla poszkodowanego i często skutkuje ugodą. Jego wszczęcie nie zamyka drogi sądowej.
Krok czwarty – droga sądowa
Powództwo cywilne przeciwko ubezpieczycielowi jest najskuteczniejszym narzędziem – ale też najbardziej czasochłonnym. Sąd samodzielnie ocenia wysokość szkody na podstawie opinii biegłego i może zasądzić kwotę wyższą niż oferowana przez ubezpieczyciela.
Kilka ważnych kwestii przy dochodzeniu odszkodowania sądownie:
Odsetki za opóźnienie. Ubezpieczyciel pozostaje w opóźnieniu od dnia, w którym powinien był wypłacić odszkodowanie (30 lub 90 dni od zgłoszenia szkody), nie od dnia wyroku. Odsetki za ten okres mogą stanowić znaczącą kwotę przy wielomiesięcznym lub wieloletnim postępowaniu.
Koszty postępowania. Przy wygranej sprawie ubezpieczyciel ponosi koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego.
Biegły sądowy. W sprawach o szkody majątkowe sąd powołuje biegłego rzeczoznawcę samochodowego, który sporządza niezależną wycenę naprawy. W sprawach o szkody osobowe – biegłego lekarza lub biegłego z zakresu rehabilitacji.
Szczególne przypadki zaniżeń – jak argumentować
Kosztorys na zamienniki zamiast części oryginalnych. Przy pojazdach do 3 lat od produkcji ubezpieczyciel co do zasady powinien uwzględnić części oryginalne. Przy starszych pojazdach – zależy od stanu pojazdu przed szkodą. Jeśli pojazd był serwisowany wyłącznie w ASO i używano części oryginalnych – zastąpienie ich zamiennikami obniża wartość naprawy i jest kwestionowalne.
Szkoda całkowita z zaniżoną wartością pojazdu. Ubezpieczyciel wycenia pojazd poniżej jego rzeczywistej wartości rynkowej. Porównanie z aktualnymi ofertami sprzedaży podobnych pojazdów na rynku i opinia rzeczoznawcy to skuteczne argumenty.
Zaniżone zadośćuczynienie. Orzecznictwo sądów polskich wypracowało stosunkowo wysokie kwoty zadośćuczynienia za trwały uszczerbek na zdrowiu, przewlekły ból, trwałe ograniczenia aktywności życiowej. Analiza podobnych spraw z baz orzeczeń (np. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych) pozwala wykazać, że oferowana kwota jest poniżej standardu.
Odmowa renty. Przy trwałym uszczerbku na zdrowiu lub zwiększonych potrzebach wynikających z wypadku poszkodowany ma prawo do renty (art. 444 § 2 k.c.). Odmowa jej przyznania lub zaniżenie wysokości jest kwestionowalna.
Niezależna ekspertyza jako podstawa roszczeń
Niezależna ekspertyza rzeczoznawcy samochodowego (przy szkodach majątkowych) lub opinia lekarza specjalisty (przy szkodach osobowych) jest kluczowym dowodem w sporze z ubezpieczycielem. Jej koszt można następnie dochodzić od ubezpieczyciela jako element szkody.
Skontaktuj się z nami
Jeśli ubezpieczyciel wypłacił zaniżone odszkodowanie lub odmówił wypłaty, warto omówić sprawę z adwokatem – przed złożeniem odwołania lub powzięciem decyzji o drodze sądowej.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
