Umowa komisowa – prawa kupującego i sprzedającego pojazd przez komis
Komis samochodowy to popularna forma sprzedaży używanych pojazdów. Wielu uczestników tego obrotu nie rozumie jednak dokładnie, kim jest komis prawnie, kto za co odpowiada i jakie prawa przysługują kupującemu oraz osobie, która oddała auto do sprzedaży. Warto znać te zasady – bo od nich zależy, kogo pozwać w razie problemów.
Czym jest umowa komisu
Art. 765 k.c. definiuje umowę komisu jako umowę, na podstawie której komisant zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją) w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym.
W praktyce oznacza to, że:
Komitent – właściciel pojazdu, który oddaje go do komisu w celu sprzedaży. Pozostaje właścicielem auta do momentu jego sprzedaży.
Komisant – komis samochodowy, który sprzedaje pojazd w imieniu własnym, ale na rachunek komitenta. To komisant jest stroną umowy kupna-sprzedaży zawieranej z kupującym.
Kupujący – nabywa pojazd od komisanta, nie od komitenta. Nie ma bezpośredniej relacji prawnej z właścicielem auta.
Prawa kupującego – ochrona konsumencka
Ponieważ komis to przedsiębiorca, kupujący będący konsumentem korzysta z pełnej ochrony konsumenckiej. Od 1 stycznia 2023 r. przy zakupie od przedsiębiorcy stosuje się przepisy ustawy o prawach konsumenta dotyczące zgodności towaru z umową. Sprzedawca (komisant) odpowiada przez 2 lata od wydania pojazdu.
Kupujący może żądać: naprawy lub wymiany pojazdu (jako pierwsze żądanie), obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy (jeśli naprawa/wymiana są niemożliwe lub sprzedawca odmawia) oraz odszkodowania za poniesione szkody.
Komis nie może skutecznie wyłączyć odpowiedzialności za wady ukryte klauzulami w stylu „sprzedaż w stanie jak na zdjęciach” lub „kupujący zapoznał się ze stanem technicznym.” Takie zapisy są bezskuteczne wobec konsumenta.
Odpowiedzialność komisanta za wady
Komisant odpowiada za wady pojazdu jako sprzedawca – niezależnie od tego, czy wiedział o wadzie. Nie może zasłonić się tym, że to nie on był właścicielem auta i nie znał jego historii. Jeśli kupujący skutecznie odstąpi od umowy, komisant musi zwrócić cenę.
Komisant ma następnie roszczenie regresowe do komitenta – może dochodzić od właściciela auta zwrotu kwot wypłaconych kupującemu, jeśli wada wynikała z okoliczności, za które odpowiada komitent.
Prawa komitenta – osoby oddającej auto do komisu
Prawo do ceny. Po sprzedaży pojazdu komisant ma obowiązek wydać komitentowi uzyskaną cenę, pomniejszoną o prowizję i ewentualne udokumentowane koszty (art. 769 k.c.). Jeśli komisant sprzedał pojazd poniżej ceny minimalnej określonej przez komitenta bez jego zgody – musi pokryć różnicę z własnych środków.
Prawo do rzeczy przed sprzedażą. Komitent może w każdej chwili przed zawarciem umowy z kupującym odwołać zlecenie i żądać zwrotu pojazdu. Może jednak być zobowiązany do zapłaty komisantowi wynagrodzenia za dotychczasowe starania.
Ryzyko uszkodzenia pojazdu. Jeśli pojazd zostanie uszkodzony w czasie, gdy pozostaje w komis, komisant odpowiada za szkodę wynikłą z jego winy lub winy osób, za które odpowiada.
Prowizja komisanta
Wynagrodzenie komisanta to prowizja – najczęściej określony procent ceny sprzedaży lub kwota ryczałtowa. Wysokość prowizji wynika z umowy komisu zawartej między komisantem a komitentem. Kupujący nie ponosi prowizji bezpośrednio – jest ona wkalkulowana w cenę pojazdu.
Jeśli umowa komisu nie określa wysokości prowizji, komisantowi należy się prowizja zwyczajowo przyjęta w danych stosunkach (art. 768 § 2 k.c.).
Praktyczne pułapki przy sprzedaży przez komis
Dla komitenta (właściciela): Przed oddaniem auta do komisu warto dokładnie uregulować w umowie: minimalną cenę sprzedaży, termin ekspozycji, zasady ustalania prowizji, sposób rozliczenia, tryb zwrotu pojazdu w razie braku sprzedaży i zakres ubezpieczenia pojazdu w czasie pobytu w komisie.
Dla kupującego: Pamiętaj, że stosunek prawny łączy Cię z komisem, nie z poprzednim właścicielem. Jeśli masz reklamację – kierujesz ją do komisanta. Komis jako przedsiębiorca ma pełną odpowiedzialność za wady pojazdu na zasadach konsumenckich.
Co zrobić w razie sporu
Kupujący z wadliwym pojazdem – reklamację składa do komisanta, nie do poprzedniego właściciela. Podstawa to ustawa o prawach konsumenta (zakup od przedsiębiorcy) lub rękojmia k.c. (zakup od osoby prywatnej – co przy komisie standardowym nie ma miejsca, bo komis jest przedsiębiorcą).
Komitent, który nie otrzymał ceny – może żądać wydania ceny od komisanta na podstawie umowy komisu. Przy upadłości komisanta – korzysta z ochrony z art. 773 k.c.
Komitent, od którego komis żąda zwrotu – jeśli kupujący odstąpił od umowy z powodu wady, komisant może zwrócić się do komitenta z roszczeniem regresowym. Komitent może kwestionować zasadność reklamacji, jeśli wada nie wynikała z okoliczności przez niego zawinionych.
Skontaktuj się z nami
Jeśli masz problem związany z zakupem pojazdu przez komis lub sprzedażą auta za pośrednictwem komisanta, warto omówić sprawę z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
