Terminy reklamacji wadliwego pojazdu – kiedy jest za późno
Sprzedawcy używanych samochodów nierzadko odpierają reklamacje argumentem: „minął miesiąc, nic już nie możemy zrobić.” To twierdzenie jest w większości przypadków nieprawdziwe. Warto wiedzieć, jakie terminy faktycznie obowiązują – bo różnią się w zależności od tego, od kogo kupiłeś pojazd.
Dwa różne reżimy – dwa różne systemy terminów
Zakup od przedsiębiorcy (dealer, komis, salon) – od 1 stycznia 2023 r.
Stosuje się przepisy ustawy o prawach konsumenta dotyczące zgodności towaru z umową. Sprzedawca odpowiada za niezgodność istniejącą w chwili wydania przez 2 lata od tej daty. Nie ma miesięcznego terminu na zawiadomienie o wadzie. Jeśli niezgodność ujawniła się w ciągu roku od wydania, domniemywa się, że istniała już w chwili zakupu – ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na sprzedawcy.
Zakup od osoby prywatnej – rękojmia Kodeksu cywilnego
Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem 2 lat od dnia wydania pojazdu kupującemu (art. 568 § 1 k.c.).
Od dnia stwierdzenia wady biegnie rok na dochodzenie roszczeń – roszczenie o usunięcie wady lub wymianę pojazdu przedawnia się z upływem roku od dnia stwierdzenia wady (art. 568 § 2 k.c.). W tym samym terminie kupujący może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny (art. 568 § 3 k.c.).
Przy konsumencie bieg rocznego terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem 2 lat od wydania pojazdu – co oznacza, że konsument wykrywający wadę tuż przed upływem 2 lat zachowuje pełny rok na dochodzenie roszczeń.
Miesięczny termin zawiadomienia o wadzie nie dotyczy konsumentów. Art. 563 k.c. w aktualnym brzmieniu stosuje się wyłącznie do sprzedaży między przedsiębiorcami. Sprzedawcy, którzy powołują się na miesięczny termin wobec konsumenta kupującego od osoby prywatnej, wprowadzają go w błąd.
Kiedy terminy nie chronią sprzedawcy
Upływ terminów nie wyłącza uprawnień kupującego, jeśli sprzedawca podstępnie zataił wadę (art. 568 § 6 k.c.).
Podstępne zatajenie to nie samo milczenie o wadzie – wymaga aktywnych działań: maskowania objawów usterki silnika dodatkami przed jazdą próbną, zaklejania kontrolek, tymczasowych napraw wycieków, które miały wytrzymać tylko do sprzedaży, świeżego lakierowania miejsc z korozją. Jeśli kupujący wykaże podstępne zatajenie, może dochodzić roszczeń nawet po upływie 2 lat od wydania pojazdu.
Jak działają terminy w praktyce – przykłady
Przykład 1. Kupujesz używany samochód od osoby prywatnej. Po 18 miesiącach wykrywasz poważną wadę silnika. Wada została stwierdzona przed upływem 2 lat od wydania – sprzedawca odpowiada z rękojmi. Od dnia stwierdzenia wady masz rok na dochodzenie roszczeń. Działasz w terminie.
Przykład 2. Kupujesz pojazd od dealera w 2024 r. Po 22 miesiącach ujawnia się wada skrzyni biegów. Sprzedawca odpowiada przez 2 lata od wydania – jesteś w terminie. Wadę zgłaszasz niezwłocznie. Nie musisz wykazywać, że wada istniała przy zakupie, bo ujawniła się przed upływem roku od wydania – domniemywa się, że istniała od początku.
Przykład 3. Sprzedawca twierdzi: „minął miesiąc od zakupu, reklamacja jest spóźniona.” Jeśli kupiłeś od osoby prywatnej – miesięczny termin nie ma zastosowania. Jeśli kupiłeś od przedsiębiorcy – tym bardziej, bo obowiązuje reżim zgodności towaru z umową bez takiego terminu. W obu przypadkach argument sprzedawcy jest bezpodstawny.
Praktyczne wskazówki
Działaj szybko po wykryciu wady. Brak miesięcznego terminu nie oznacza, że można czekać bez powodu. Im szybciej zgłosisz reklamację, tym silniejsza pozycja dowodowa – szczególnie co do wykazania, że wada istniała już w chwili sprzedaży.
Reklamację złóż pisemnie. List polecony za potwierdzeniem odbioru dokumentuje datę zgłoszenia i treść żądania. To kluczowe przy ewentualnym sporze.
Zlec ekspertyzę rzeczoznawcy. Profesjonalna opinia techniczna jest podstawowym dowodem na istnienie wady i jej charakter. Jej koszt można następnie dochodzić od sprzedawcy.
Nie daj się zbyć. Jeśli sprzedawca twierdzi, że „minął miesiąc i nic nie zrobimy” – ta argumentacja jest wobec konsumenta bezpodstawna niezależnie od tego, czy kupił od osoby prywatnej, czy od przedsiębiorcy.
Skontaktuj się z nami
Jeśli sprzedawca odmawia reklamacji, powołując się na upływ terminów, warto sprawdzić z adwokatem, czy ta odmowa ma podstawy prawne.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.n
