Świadczenie pieniężne za jazdę po alkoholu – ile wynosi i czy można je obniżyć
Wielu kierowców skazanych za jazdę po alkoholu skupia się na zakazie prowadzenia pojazdów i karze głównej, nie zdając sobie sprawy, że czeka ich jeszcze jedno poważne obciążenie finansowe: obligatoryjne świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym. Jego wysokość bywa zaskoczeniem – i warto wiedzieć, jak sądy je ustalają.
Czym jest świadczenie pieniężne i dlaczego jest obowiązkowe
Art. 43a § 2 k.k. nakłada na sąd obowiązek orzeczenia świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej przy każdym wyroku skazującym za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Świadczenie nie jest karą w technicznym sensie, lecz środkiem karnym – ale jego dolegliwość finansowa jest jak najbardziej realna.
Ustawowe granice to minimum 5 000 zł i maksimum 60 000 zł. Sąd nie może orzec kwoty niższej niż 5 000 zł niezależnie od okoliczności sprawy.
Przykład z orzecznictwa
Sąd Rejonowy w Wągrowcu w wyroku z 3 lutego 2021 r. (sygn. II K 412/20), skazując kierowcę za prowadzenie pojazdu przy stężeniu alkoholu od 2,9 do 3,1 promila, orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 6 000 zł. Jednocześnie zwolnił oskarżonego z kosztów sądowych, co wskazuje na uwzględnienie jego trudnej sytuacji materialnej.
Warto zauważyć, że przy tak wysokim stężeniu alkoholu kwota 6 000 zł plasuje się blisko ustawowego minimum. Stanowi to przykład, że sytuacja majątkowa i inne okoliczności łagodzące mogą wpłynąć na wysokość świadczenia – choć nie poniżej progu 5 000 zł.
Od czego zależy wysokość świadczenia
Sądy biorą pod uwagę przede wszystkim stężenie alkoholu – wyższe stężenie przekłada się na wyższe świadczenie. Istotne są też okoliczności zdarzenia: spowodowanie kolizji lub wypadku skutkuje wyższą kwotą. Na korzyść działają: przyznanie się do winy, wyrażenie skruchy i nienaganna dotychczasowa historia.
Z analizy orzecznictwa wynikają orientacyjne przedziały. Przy stężeniu 0,5–1,0 promila sądy najczęściej orzekają kwoty w okolicach 5 000–7 000 zł. Przy 1,0–1,5 promila – zwykle 7 000–10 000 zł. Przy wyższych stężeniach kwoty rosną, choć indywidualne okoliczności mogą te tendencje modyfikować. Różnice między sądami mogą być znaczące – dlatego tak ważne jest aktywne działanie obrony już w toku postępowania.
Czy można obniżyć świadczenie
Całkowite uniknięcie świadczenia jest niemożliwe – jest ono obligatoryjne i nie ma od niego wyjątków. Minimum 5 000 zł jest pewne przy każdym wyroku skazującym za art. 178a § 1 k.k.
Możliwe jest natomiast działanie zmierzające do orzeczenia kwoty jak najbliższej ustawowemu minimum. Przyznanie się do winy, wyrażenie skruchy, wniosek o dobrowolne poddanie się karze i dokumentacja trudnej sytuacji majątkowej – wszystko to może skłonić sąd do wybrania kwoty z dolnego przedziału skali.
Orzeczenie świadczenia w wyższej kwocie można zaskarżyć apelacją, jeśli sąd nie uzasadnił należycie wyboru wysokości lub pominął istotne okoliczności. Z praktyki kancelarii wynika, że w niektórych sprawach apelacja skutecznie obniżała orzeczoną kwotę.
Rozłożenie na raty
Jeśli jednorazowa zapłata świadczenia jest niemożliwa ze względu na sytuację finansową, można złożyć wniosek o rozłożenie jej na raty do sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Podstawą jest art. 206 k.k.w. Wniosek powinien być poparty dokumentacją potwierdzającą trudną sytuację majątkową – zaświadczeniami o dochodach, dokumentami dotyczącymi zobowiązań finansowych.
Na co trafiają te pieniądze
Środki wpłacane na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonych oraz Pomocy Postpenitencjarnej są przeznaczane na pomoc materialną, psychologiczną i prawną dla ofiar przestępstw oraz na działalność organizacji wspierających pokrzywdzonych. Świadomość tego celu nie zmniejsza dolegliwości finansowej, ale pokazuje, że świadczenie nie jest jedynie sankcją – pełni też realną funkcję społeczną.
Skontaktuj się z nami
Świadczenie pieniężne to element sprawy karnej, o którym warto myśleć już na etapie obrony – zanim wyrok zapadnie. Im wcześniej adwokat przystąpi do sprawy, tym większa szansa na orzeczenie kwoty w dolnych granicach ustawowych.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.
