Jazda po alkoholu – konsekwencje prawne i droga do odzyskania prawa jazdy
„Jedno piwo mi nie zaszkodzi.” „Jadę tylko kawałek.” „Wypiłem wczoraj, dziś już jestem trzeźwy.” Z tych przekonań wyrastają jedne z najpoważniejszych spraw, jakimi zajmuje się kancelaria. Jazda po alkoholu to nie abstrakcyjny przepis – to konkretna decyzja, za którą prawo przewiduje konkretne konsekwencje. Warto je znać, zanim się je odczuje.
Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości – gdzie przebiega granica
Polskie prawo wyraźnie rozróżnia dwa stany.
Stan po użyciu alkoholu zachodzi przy stężeniu od 0,2 do 0,5 promila we krwi (lub od 0,10 do 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu). To wykroczenie z art. 87 k.w., za które grozi kara aresztu lub grzywna nie niższa niż 2 500 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat.
Stan nietrzeźwości zachodzi przy stężeniu powyżej 0,5 promila (lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu). To przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., za które grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat, obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości od 5 000 do 60 000 zł.
Warto pamiętać, że nawet jedno piwo może u niektórych osób spowodować przekroczenie progu 0,2 promila. Waga ciała, metabolizm, pora ostatniego posiłku – wszystko to wpływa na poziom alkoholu we krwi w sposób, którego nie sposób precyzyjnie przewidzieć bez badania.
Procedura kontroli trzeźwości – co warto wiedzieć
Prawidłowość procedury badania ma znaczenie prawne – uchybienia mogą stanowić podstawę do zakwestionowania wyniku.
Badanie alkomatem powinno być poprzedzone 15-minutową obserwacją kierowcy (ze względu na możliwy wpływ substancji obecnych w jamie ustnej na wynik). Urządzenie musi posiadać ważne świadectwo legalizacji. Kierowcy przysługuje prawo do drugiego, kontrolnego badania.
Jeśli kierowca kwestionuje wynik alkomatu lub nie jest w stanie dmuchnąć (z powodów zdrowotnych), może żądać badania krwi. Badanie krwi jest dokładniejsze i daje więcej danych do późniejszej analizy biegłego toksykologa. Znane są przypadki, gdy wynik badania krwi okazał się niższy niż wynik alkomatu – i to do tego stopnia, że zmieniał kwalifikację prawną czynu.
Typowe błędy, które prowadzą do problemów
Przekonanie o szybkim wytrzeźwieniu. Organizm eliminuje alkohol w tempie około 0,1–0,15 promila na godzinę – i nie można tego przyspieszyć. Po intensywnym wieczorze alkohol może utrzymywać się we krwi następnego dnia rano. Kawa, zimny prysznic ani energetyk nie zmieniają tempa metabolizmu alkoholu.
Mylne przekonanie o „bezpiecznej” ilości. Nie istnieje jedna bezpieczna dawka alkoholu przed prowadzeniem, bo poziom wchłaniania różni się w zależności od osoby i okoliczności. Jedyną pewną metodą jest nieprowadzenie po spożyciu alkoholu.
Ucieczka z miejsca kontroli. Próba ucieczki przed kontrolą trzeźwości to odrębne przestępstwo, które kumuluje się z zarzutem jazdy po alkoholu i jest traktowane przez sądy jako istotna okoliczność obciążająca.
Wypadek pod wpływem alkoholu – znacznie poważniejsze konsekwencje
Jeśli kierowca w stanie nietrzeźwości spowoduje wypadek drogowy, kary są znacznie surowsze niż za samą jazdę po alkoholu.
Przy wypadku z obrażeniami ciała trwającymi powyżej 7 dni grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 4,5 roku (art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.). Przy wypadku ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu – od 6 miesięcy do 12 lat (art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k.).
Do tego dochodzi obligatoryjny zakaz prowadzenia pojazdów – w przypadku wypadku ze skutkiem śmiertelnym może być orzeczony dożywotnio – oraz regres ubezpieczeniowy, czyli żądanie zwrotu przez ubezpieczyciela całej kwoty wypłaconej poszkodowanym. Kwoty regresowe mogą sięgać setek tysięcy złotych.
Recydywa – gdy historia się powtarza
Ponowna jazda po alkoholu po wcześniejszym zatrzymaniu jest traktowana przez prawo i sądy znacznie surowiej. Recydywa może skutkować dłuższym zakazem prowadzenia pojazdów, wyższą karą, obowiązkowymi kursami terapeutycznymi, a w skrajnych przypadkach – dożywotnim zakazem prowadzenia pojazdów.
Blokada alkoholowa – wcześniejszy powrót za kierownicę
Jeśli zakaz prowadzenia pojazdów jest już prawomocny i trwa, nie oznacza to konieczności czekania do jego końca. Art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego przewiduje możliwość wcześniejszego powrotu za kierownicę po zainstalowaniu blokady alkoholowej.
Wniosek można złożyć po upływie co najmniej połowy okresu zakazu, jednak nie wcześniej niż po roku jego wykonywania. Blokada alkoholowa uniemożliwia uruchomienie pojazdu, jeśli urządzenie wykryje alkohol w wydychanym powietrzu. Jest instalowana na koszt kierowcy.
Droga do odzyskania prawa jazdy
Zakończenie zakazu prowadzenia pojazdów nie oznacza automatycznego odzyskania uprawnień – konieczne są określone kroki.
Badania lekarskie i psychologiczne. Należy uzyskać pozytywne orzeczenia od lekarza uprawnionego do badań kierowców oraz od psychologa transportu. W przypadku podejrzenia uzależnienia od alkoholu możliwe jest skierowanie na dodatkowe badania specjalistyczne.
Egzamin kontrolny. Jeśli zakaz trwał rok lub dłużej, konieczne jest zdanie egzaminu kontrolnego – sprawdzianu zarówno z wiedzy teoretycznej, jak i umiejętności praktycznych. Przy zakazie trwającym powyżej 3 lat wymagany jest egzamin jak przy uzyskiwaniu prawa jazdy po raz pierwszy.
Wniosek do starostwa. Z kompletem dokumentów – orzeczeniami lekarskim i psychologicznym oraz zaświadczeniem o zdanym egzaminie – składa się wniosek do wydziału komunikacji właściwego starostwa powiatowego.
Skontaktuj się z nami
Problem jazdy po alkoholu dotyczy kierowców z różnych środowisk i o różnym doświadczeniu za kierownicą. Jeśli znalazłeś się w takiej sytuacji – czy to w trakcie postępowania karnego, czy planując powrót za kierownicę po zakończeniu zakazu – warto omówić swoją sytuację z adwokatem.
Warto zadbać o właściwe przygotowanie: zarówno co do tego, czego możesz żądać, jak i co do strategii działania.
Prowadzimy sprawy kierowców w Poznaniu i całej Wielkopolsce – stacjonarnie i online dla klientów z innych regionów Polski.
Adwokat Marta Krzyżanowicz i adwokat Michalina Koligot Kancelaria „Adwokat dla Kierowców w Poznaniu”
ul. Adama Mickiewicza 18/3, 60-834 Poznań
tel. +48 795 001 536 · +48 531 335 713
kontakt@adwokatdlakierowcy.pl · www.adwokatdlakierowcy.pl
Niniejszy tekst ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.ii Adwokackiej Marta Krzyżanowicz: Adwokat Marta Krzyżanowicz
